West-Europa heeft de warmste periode in juni en juli sinds het begin van de metingen achter de rug. De gemiddelde temperatuur over de twee zomermaanden klokte af op 21,62 graden Celsius, een stijging van 2,79 graden boven het gemiddelde. Daarmee werd het vorige record uit 2022 overtroffen, zo blijkt uit gegevens van de Copernicus Climate Change Service (C3S) waarover vrtnws.be bericht.
De uitzonderlijke hitte beperkte zich niet tot het land. Ook de oceanen waren in juli warmer dan ooit. Volgens hln.be werd een recordtemperatuur van meer dan 20 graden Celsius gemeten aan het zeeoppervlak. De combinatie van extreme hitte op land en in het water legt een zware hypotheek op ecosystemen en de landbouw, en wakkert bosbranden aan.
Wereldwijd was juli 2026 de op een na warmste julimaand ooit, samen met juli 2024 en net achter het absolute record dat in juli 2023 werd gevestigd. De gemiddelde luchttemperatuur aan het aardoppervlak lag 1,47 graden hoger dan de geschatte pre-industriële referentiewaarde.
Aanhoudende droogte legt rivieren lam
De hitte ging gepaard met een uitzonderlijk neerslagtekort in Frankrijk, Spanje en delen van Duitsland en het Verenigd Koninkrijk. De bodemvochtigheid daalde er tot kritieke niveaus, terwijl het debiet van grote rivieren zoals de Seine, de Rijn en de Donau ver onder het gemiddelde zakte. Dat had directe gevolgen voor de watervoorziening, irrigatie en energieproductie.
In Hongarije moest de overheid noodgedwongen haar enige kerncentrale zo goed als stilleggen door een gebrek aan koelwater. In Roemenië werden rotsblokken in de Donau opgeblazen om koelwater tot bij een kerncentrale te kunnen brengen.
Samantha Burgess, strategisch hoofd Klimaat bij het Europees Centrum voor Weersverwachtingen op Middellange Termijn (ECMWF), verklaarde aan VRT NWS dat aanhoudende hogedruksystemen de warmte boven West-Europa vasthielden. "Hoe meer de bodem uitdroogt, hoe meer het zijn vermogen verliest om voor natuurlijke verkoeling te zorgen, waardoor de warmte zich sneller ophoopt", aldus Burgess.
Oceaan als buffer onder druk
De recordtemperatuur van het oceaanwater is bijzonder verontrustend voor klimaatwetenschappers. Oceanen absorberen normaal gezien het leeuwendeel van de overtollige warmte die door broeikasgassen wordt vastgehouden. Wanneer die buffer zelf recordwarmte bereikt, verliest het systeem een deel van zijn dempende werking. Het warmere zeewater voedt bovendien extremer weer, van hevigere stormen tot intensere hittegolven boven land.
De gegevens werden verzameld via satellieten van het Europese Copernicusprogramma, dat wereldwijd weer- en klimaatdata monitort. De cijfers bevestigen een trend die wetenschappers al langer volgen: de opwarming van de aarde versnelt, en Europa warmt sneller op dan het mondiale gemiddelde.
De extreme omstandigheden van de voorbije twee maanden onderstrepen de kwetsbaarheid van infrastructuur, landbouw en natuur voor een klimaat dat steeds vaker records breekt. Met nog enkele weken zomer voor de boeg blijft de waakzaamheid voor bosbranden en waterschaarste hoog.