De nacht van 12 op 13 augustus belooft een spectaculaire hemelshow te worden. De Perseïden, de bekendste meteorenzwerm van het jaar, bereiken dan hun hoogtepunt met tot wel 65 vallende sterren per uur. En de omstandigheden zijn dit jaar uitzonderlijk gunstig: zowel het maanlicht als het weer lijken perfect mee te werken.
Wat zijn de Perseïden precies?
De Perseïden zijn een jaarlijks terugkerend fenomeen dat ontstaat wanneer de aarde de baan van de komeet 109P/Swift-Tuttle doorkruist. Deze komeet, die in 1862 werd ontdekt en eens per 133 jaar om de zon draait, heeft in zijn baan een spoor van stofdeeltjes en gruis achtergelaten. Wanneer de aarde tussen 17 juli en 24 augustus door deze stofwolk beweegt, komen talloze deeltjes in onze atmosfeer terecht.
Volgens spacepage.be gaat het bij vallende sterren eigenlijk om meteoroïden: kleine stukjes steen en stof die met enorme snelheid de dampkring binnendringen. meteovista.be legt uit dat deze deeltjes met zeer hoge snelheid de atmosfeer binnenkomen, waarbij de lucht voor het deeltje sterk wordt samengedrukt en verhit. Dat veroorzaakt het karakteristieke lichtspoor dat we aan de hemel zien.
De deeltjes hebben een snelheid van ongeveer 60 kilometer per seconde, oftewel meer dan 200.000 kilometer per uur, zo beschrijft vrt.be. Door de wrijving met moleculen in de atmosfeer verhitten ze zo sterk dat het materiaal aan het oppervlak verdampt en ioniseert. Verschillende atomen produceren daarbij verschillende kleuren licht. De meeste deeltjes zijn niet groter dan een zandkorrel en branden volledig op voor ze het aardoppervlak kunnen bereiken.
Wanneer en hoe kijk je het best?
De piek van de Perseïden vindt dit jaar plaats in de nacht van 12 op 13 augustus. Het beste waarnemingsmoment is rond 3:45 uur, wanneer er tussen de 50 en 65 meteoren per uur zichtbaar kunnen zijn. Dat komt neer op gemiddeld ongeveer één vallende ster per minuut.
Voor de beste waarneming is een goed donkere plek essentieel, weg van stadslichten en andere lichtvervuiling. Het nationaalparkhogekempen.be organiseert op 12 augustus zelfs een speciaal evenement op Thor Park in Genk, waar bezoekers onder begeleiding van "astrorangers" zowel een gedeeltelijke zonsverduistering als de Perseïden kunnen waarnemen. De eclips is die avond rond 90 procent zichtbaar in België, waarna later op de nacht de vallende sterren volgen.
Gunstige omstandigheden dit jaar
Wat deze editie extra bijzonder maakt, is dat de omstandigheden vrijwel ideaal zijn. Het maanlicht zal dit jaar nauwelijks storen, waardoor ook zwakkere meteoren goed zichtbaar blijven. Ook de weersvoorspellingen lijken gunstig, met heldere perioden die het zicht op de sterrenhemel niet zullen belemmeren.
De Perseïden danken hun naam aan het sterrenbeeld Perseus, omdat de meteoren uit die richting lijken te komen. De radiant, het punt aan de hemel waar de vallende sterren vandaan lijken te schieten, ligt in dit sterrenbeeld. Wie de meteoren wil spotten, hoeft overigens niet per se naar Perseus te kijken: de lichtsporen kunnen overal aan de hemel verschijnen.
Voor liefhebbers van astronomie is augustus sowieso een hoogmaand. De combinatie van een gedeeltelijke zonsverduistering en de piek van de Perseïden maakt de nacht van 12 op 13 augustus tot een uitzonderlijk hemelspektakel dat zich niet snel zal herhalen.