De proclamatie van de laatstejaarsstudenten aan de faculteit Letteren en Wijsbegeerte van de Universiteit Gent is op woensdag 16 september ontaard in een protestactie. Tientallen studenten en professoren verlieten de zaal onder luid applaus nadat oud-vicerector Freddy Mortier uitspraken deed over de omstreden figuur Nathan Cofnas.
Tijdens de feestelijke viering nam Freddy Mortier, oud-decaan van de faculteit, het woord. In zijn toespraak uitte hij scherpe kritiek op de manier waarop zijn voormalige collega's zijn omgegaan met Nathan Cofnas, een persoon die bekendstaat als 'rassenrealist'. Volgens Mortier was de tijdelijke schorsing van Cofnas niet het resultaat van een reguliere procedure, maar van een door collega's georganiseerde "lynchpartij". apache.be meldt dat Mortier hiermee een directe sneer leek te richten naar zijn vakgroepgenoten.
Discussie over intelligentie en huidskleur
De spanningen in de zaal liepen verder op toen Mortier inging op de inhoud van de claims van Cofnas. Hij stelde dat de bewering dat er erfelijke genetische verschillen in intelligentie zouden bestaan tussen groepen met verschillende huidskleuren "perfect begrijpelijk" en "zinvol" is. Hoewel Mortier aangaf zelf geen sympathie te hebben voor deze stelling, voegde hij eraan toe dat er nooit is aangetoond dat deze uitspraak vals is.
Volgens de berichtgeving van nuanceerde Mortier dit door te stellen dat er een grijze zone bestaat tussen wat pseudowetenschap is en wat dat lijkt te zijn. Hij trok hierbij een vergelijking door te stellen dat Cofnas niet thuishoort in de categorie van 'flat earthers', die geloven dat de aarde plat is.
Reacties en protest
De uitspraken leidden tot onmiddellijke reacties vanuit het publiek. Terwijl Mortier nog aan het woord was, stonden tientallen studenten en professoren op om de zaal te verlaten. Deze actie werd begeleid door luid applaus van de overige aanwezigen. De situatie was dermate gespannen dat Mortier zijn speech niet volledig afmaakte en kort daarna zelf de zaal verliet. Bij zijn vertrek wierp hij het publiek nog toe dat wat er op dat moment gebeurde een demonstratie was van wat het betekent om "gecanceld" te worden, aldus .
Na het incident nam decaan en historicus Gita Deneckere het woord om haar excuses aan te bieden aan het publiek voor het verloop van de gebeurtenissen.
Context van de controverse
De woorden van Mortier zijn opvallend, zeker gezien zijn huidige rol. Hij is namelijk verbonden aan de Commissie voor Wetenschappelijke Integriteit. Juist bij deze commissie waren bezwaren aangetekend door leden van de vakgroep tegenover de activiteiten en standpunten van Cofnas.
Mortier bekritiseerde de huidige gang van zaken binnen de universiteit door te stellen dat het vroeger wel eens voorkwam dat collega's elkaar voor de tuchtraad brachten, maar dat de huidige "groepsactie" tegen Cofnas ongekend is. Volgens de verslaglegging van had hij dergelijke collectieve acties binnen de academische wereld nog nooit eerder gezien.