De Europese Commissie heeft een nieuw wetgevingsvoorstel gepresenteerd, de zogenaamde EU Kids Act, om de veiligheid van jongeren op sociale mediaplatforms te verhogen. Het voorstel beoogt een strikter kader te scheppen voor de toegang tot en het gebruik van diensten zoals Instagram en TikTok, waarbij de focus ligt op de bescherming van minderjarigen tegen schadelijke content en verslavende algoritmes.
Leeftijdsgrenzen en ouderlijk toezicht
Een centraal onderdeel van het voorstel is de invoering van specifieke leeftijdscategorieën voor het aanmaken van accounts. Volgens berichtgeving van vrtnws.be mogen kinderen onder de 13 jaar geen enkel account aanmaken op sociale media. Voor jongeren tussen de 13 en 15 jaar is toegang enkel mogelijk onder toezicht van de ouders. Dit moet gebeuren via een zogenaamd 'mini-account' dat gekoppeld is aan het profiel van een ouder. Op deze accounts zullen beperkingen gelden wat betreft de schermtijd en de sociale contacten.
Pas vanaf de leeftijd van 15 jaar zullen jongeren volgens het voorstel zelfstandig een account mogen openen zonder dat daar ouderlijke toestemming voor nodig is. Om deze regels te handhaven, zullen platformen gebruik moeten maken van een app voor leeftijdsverificatie, vergelijkbaar met de werking van de Itsme-app.
Verbod op verslavende mechanismen
Naast de toegangseisen bevat de EU Kids Act strikte regels voor de functionaliteiten van de platformen zelf. De Europese Commissie wil een einde maken aan mechanismen die jongeren in een 'fuik' van schadelijke inhoud trekken. Concreet betekent dit een verbod op verslavende content en aanbevolen inhoud die schadelijk kan zijn.
Daarnaast moeten platformen functies zoals onbeperkt scrollen en pushmeldingen tijdens de nacht uitschakelen. Ook het contact met onbekenden moet onmogelijk worden gemaakt. Voor minderjarigen moeten profielen standaard op privé staan en moet de geolocatie uitgeschakeld zijn. Bovendien stelt het voorstel dat chatbots en artificiële intelligentie voor deze doelgroep uitgeschakeld moeten worden.
Verantwoordelijkheid van platformen
Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen benadrukte dat de technologie achter sociale media nooit is ontwikkeld met het welzijn van kinderen als uitgangspunt. De bewijslast voor de veiligheid van de aangeboden diensten komt volgens volledig bij de platformen te liggen. Indien zij niet kunnen aantonen dat hun aanbod veilig is, mogen jongeren binnen de Europese Unie geen toegang krijgen tot de dienst.
Procedurele volgende stappen
Hoewel de belangrijkste maatregelen van de EU Kids Act reeds bekend waren via lekken, is het voorstel nu officieel ingediend. Voordat de regels effectief kunnen worden ingevoerd, moeten ze nog worden goedgekeurd door zowel de Europese Raad als het Europees Parlement. De Europese Commissie heeft inmiddels aangegeven dat er haast moet worden gemaakt met deze procedure om de bescherming van jongeren zo snel mogelijk te implementeren.