De Zuid-Koreaanse maansonde Danuri heeft beelden vastgelegd van de inslagkrater die een uit de hand gelopen SpaceX-raket op de maan heeft achtergelaten. De sonde, die wordt beheerd door de Korea AeroSpace Administration (KASA), maakte zowel voor als na de inslag opnamen van het gebied nabij de Einstein-krater, meldt New Scientist.
Het bovenste trappen van een Falcon 9-raket van SpaceX sloeg op 5 augustus in op het maanoppervlak met een snelheid van ongeveer 8.700 kilometer per uur. Het ruimtevaartuig was in januari vorig jaar gelanceerd en vervoerde de Hakuto-R-maanlander van het commerciële bedrijf ispace, die tijdens een eerdere landingspoging eveneens op de maan was neergestort.
Acht fotosessies
Volgens yahoo.com begon de Danuri-sonde ongeveer dertig minuten voor de inslag met het observeren van het gebied. Het ruimtevaartuig voerde in totaal acht fotosessies uit en paste tussendoor zijn baan aan om meerdere keren over de inslaglocatie te vliegen. De beelden tonen volgens KARI veranderingen in het terrein rond de inslagplaats en sporen van uitgeworpen materiaal.
De inslag vond plaats om 2.34 uur 's nachts Amerikaanse oostelijke tijd op 5 augustus, nabij de Einstein-krater, die zich aan de rand van de vanaf de aarde zichtbare kant van de maan bevindt. Het bijna veertien meter lange en 4.000 kilogram zware rakettraject had maandenlang de aandacht getrokken van astronomen wereldwijd.
Waarschuwing voor neppe video's
KASA, het Zuid-Koreaanse ruimtevaartagentschap, deelde de beelden via een bericht op X en waarschuwde daarbij dat video's die op sociale media circuleren en beweren de inslag te tonen, nep zijn. De inslag zelf was vanaf de aarde vrijwel niet waarneembaar voor amateurs vanwege het kleine formaat van het object.
NASA had voorafgaand aan de inslag voorspeld dat de crash een krater zou creëren van ongeveer achttien meter breed en vier meter diep. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie is nog op zoek naar de inslaglocatie met een eigen maansonde, meldt usatoday.com. Verdere beelden van een NASA-maansonde zouden in de komende dagen en weken meer details over de locatie moeten opleveren.
Wetenschappelijke waarnemingen
De inslag leverde ook wetenschappelijke data op. Volgens theguardian.com detecteerden telescopen natrium- en lithiumgas in een stofpluim die tientallen kilometers groot zou zijn geweest. Deze zogenaamde spectraallijnen werden opgevangen door instrumenten op aarde.
David Rothery van de Open University in het Verenigd Koninkrijk relativeert de betekenis van de nieuwe krater tegenover New Scientist. "De maan heeft ongeveer 100 miljoen natuurlijke kraters in die grootteorde, dus in het geheel van dingen is dit niets bijzonders", zegt hij. "Je krijgt er meerdere per decennium die op natuurlijke wijze in deze omvang ontstaan."
Toenemende zorgen over ruimtepuin
De onbedoelde inslag heeft volgens opnieuw de aandacht gevestigd op de toenemende hoeveelheid ruimtepuin rond de maan. Nu het aantal maanmissies groeit, onder meer in het kader van NASA's Artemis-programma, waarschuwen experts voor de risico's van achtergelaten rakettrappen en andere objecten in een baan om de maan.
De Falcon 9-boventrap, die door de onafhankelijke astronoom Bill Gray werd geïdentificeerd als object 2025-010D, cirkelde elke 26 dagen om de aarde voordat hij door een combinatie van zonneactiviteit en zwaartekrachtseffecten uit zijn baan raakte en richting de maan werd getrokken.