Chemische analyses van bronzen voorwerpen uit de Griekse oudheid wijzen erop dat Griekse edelen mogelijk zegelringen droegen die gemaakt waren van ijzer afkomstig uit meteorieten. Dat meldt sciencenews.org op basis van nieuw onderzoek.
IJzer uit de hemel als statussymbool
In de Bronstijd was het smelten van ijzererts nog niet algemeen bekend. Het ijzer dat in die periode werd gebruikt, kwam dan ook vaak niet uit de grond, maar uit de ruimte: meteorieten die op aarde neerkwamen bevatten metaal dat geschikt was om te bewerken. Onderzoekers vermoeden nu dat dit bijzondere materiaal niet alleen werd gebruikt voor wapens of gereedschap, maar ook voor persoonlijke sieraden van de elite.
De zegelringen die in Griekse graven zijn gevonden, zouden volgens de onderzoekers zijn vervaardigd uit ijzer met een hoog nikkelgehalte, een kenmerk dat typisch is voor meteorietijzer. Dit type ijzer roest minder snel en heeft een andere structuur dan aardijzer, waardoor het voor moderne onderzoekers relatief eenvoudig te herkennen is.
Chemische vingerafdrukken
Door middel van chemische analyse van de voorwerpen konden de wetenschappers vaststellen dat het ijzer in de ringen overeenkomt met de samenstelling van bekende meteorieten. De aanwezigheid van bepaalde legeringselementen, waaronder kobalt en fosfor, versterkt het vermoeden dat het materiaal een buitenaardse oorsprong heeft.
De ontdekking past in een breder beeld dat archeologen de afgelopen jaren hebben opgebouwd. Ook in andere delen van de wereld zijn voorwerpen gevonden die gemaakt zijn van meteorietijzer.
Zeldzaam en kostbaar
In de Griekse oudheid was ijzer zeldzamer en kostbaarder dan goud, omdat het moeilijk te verkrijgen was. Het gebruik van meteorietijzer voor zegelringen onderstreept volgens de onderzoekers de status van de dragers. Een zegelring werd gebruikt om documenten en eigendommen te markeren en was een persoonlijk voorwerp dat vaak generaties lang werd doorgegeven.
De combinatie van een functioneel voorwerp met een materiaal dat letterlijk uit de lucht kwam vallen, maakte deze ringen waarschijnlijk tot bijzondere erfstukken. De onderzoekers benadrukken dat het bewerken van meteorietijzer specialistische kennis vereiste, wat erop wijst dat er in de Bronstijd al ambachtslieden waren die dit materiaal konden verwerken.
Vragen blijven
Hoewel de analyses sterke aanwijzingen opleveren, blijft het moeilijk om met zekerheid te zeggen hoe de ringen precies zijn gemaakt en wie ze heeft gedragen. De onderzoekers hopen dat verdere vondsten en analyses meer licht zullen werpen op de rol van meteorietijzer in de vroege Griekse samenleving.
De studie voegt een nieuwe dimensie toe aan de kennis over de handelsnetwerken en technologische vaardigheden van de oude Grieken. Het idee dat edelen sieraden droegen die gemaakt waren van materiaal uit de ruimte, geeft een bijzondere inkijk in de manier waarop mensen in de oudheid naar de hemel keken en wat zij als waardevol beschouwden.