Een onderzoek heeft uitgewezen dat zeventien lokale bestuurders in België een politiek mandaat uitoefenen terwijl zij officieel met een ziektepensioen zijn. Het gaat om twee burgemeesters en vijftien schepenen die door de overheid als te ziek voor arbeid zijn bestempeld.
De onthulling volgt nadat Kamerlid Eva Demesmaeker (N-VA) specifieke informatie opvroeg bij de pensioendienst en de minister van Pensioenen, Jan Jambon. Uit deze gegevens blijkt dat een kleine groep lokale politici een status van arbeidsongeschiktheid combineert met hun publieke functie. De zeventien betrokkenen maken deel uit van een grotere groep van bijna 87.000 Belgen die momenteel een ziektepensioen ontvangen, aldus berichtgeving van despecialist.eu.
Kritiek op het systeem
De resultaten van de informatieaanvraag hebben geleid tot scherpe kritiek vanuit de politiek. Eva Demesmaeker uitte haar verbazing over de tegenstrijdigheid van de situatie. Volgens de politica is het absurd dat de overheid personen voor het leven als 'te ziek' beschouwt, terwijl zij door de kiezer wel als geschikt worden geacht om een stad of gemeente te besturen.
Demesmaeker, die zelf burgemeester is van Halle, benadrukte dat haar doel niet is om een "heksenjacht" te starten tegen haar collega-bestuurders. Zij richt haar kritiek vooral op de systematiek waarbij mensen definitief worden afgeschreven door de sociale zekerheid, terwijl zij in de praktijk wel in staat zijn om complexe bestuurlijke taken uit te voeren. Deze kwestie werd oorspronkelijk breed uitgemeten in een artikel van hln.be.
Financiële regels en plafonds
Het combineren van een ziektepensioen met een inkomen uit een politiek mandaat is wettelijk mogelijk, maar is gebonden aan strikte financiële plafonds. De exacte identiteit van de zeventien politici is niet bekend gemaakt.
Volgens de regels mag een persoon met een ziektepensioen jaarlijks een bepaald bedrag bruto bijverdienen. Voor personen zonder kinderen ten laste ligt dit plafond op 30.132 euro bruto per jaar. Voor wie wel kinderen ten laste heeft, is dit bedrag verhoogd naar 36.652 euro. Wanneer een bestuurder meer verdient dan deze vastgestelde limieten, wordt de uitkering van het ziektepensioen proportioneel verminderd.
Er is bovendien een harde grens waarbij het pensioen volledig wegvalt. Indien een burgemeester of schepen een bruto jaarinkomen van meer dan 60.000 euro verdient, daalt het ziektepensioen tijdens de uitoefening van het mandaat tot nul euro. Deze details over de financiële afwikkeling werden onder andere vermeld door .
Context van de pensioenhervorming
De discussie over deze situaties wordt gevoed door de recente wijzigingen in het pensioensysteem. Er wordt gewezen op het feit dat het oude systeem, dat dit jaar is verdwenen, een zeer rigide "zwart-wit" benadering hanteerde. In dat oude model werd er niet gekeken naar de resterende mogelijkheden van een persoon, zoals de optie om in een andere functie of in een lichter regime (deeltijds) te werken.
Hoewel de zaak breed werd opgepikt door diverse mediakanalen, waaronder vermeldingen op msn.com en lokale nieuwssites zoals newslocker.com, blijft de focus liggen op de maatschappelijke discussie over de definitieve arbeidsongeschiktheid versus het vermogen om publieke functies te bekleden. De zaak onderstreept de complexiteit van de overgang naar nieuwe pensioenvormen waarbij individuele capaciteiten beter in kaart gebracht moeten worden.