De Europese Commissie heeft TikTok en Meta zover gekregen dat de platforms nauwer gaan samenwerken met factcheckers om desinformatie rond migratie naar de Spaanse exclave Ceuta tegen te gaan. Dat heeft EU-commissaris Henna Virkkunen, verantwoordelijk voor technologische soevereiniteit, veiligheid en democratie, bekendgemaakt. De maatregel volgt op een massale migratiegolf eind juli, waarbij tienduizenden mensen de oversteek naar Ceuta waagden en naar schatting honderd mensen om het leven kwamen.
Crisisprotocol geactiveerd
Virkkunen bevestigde dat beide techbedrijven hun crisisprotocollen hebben geactiveerd en een "ad-hoc escalatie- en samenwerkingsmechanisme met factcheckers" hebben opgezet, zo meldt eunews.it. Het mechanisme moet voorkomen dat misleidende video's en berichten op sociale media opnieuw aanzetten tot gevaarlijke oversteekpogingen. Volgens moroccoworldnews.com is het doel om "valse of misleidende informatie die migranten zou kunnen aanmoedigen om gevaarlijke overtochten te wagen" aan banden te leggen.
De Europese Commissie en Europol voeren daarnaast dagelijks overleg met de twee platforms over de situatie, aldus Virkkunen. Ze sprak ook met de Spaanse minister van Digitale Economie, Óscar López, over maatregelen om verdere pogingen om de grens over te steken te voorkomen en extra dodelijke slachtoffers te vermijden.
Sociale media als aanjager
De rol van sociale media in de crisis was aanzienlijk. Volgens politico.eu verspreidden video's op TikTok en andere platforms de suggestie dat de zwaar bewaakte grens plotseling was geopend. Beelden van migranten die erin slaagden Ceuta te bereiken, gingen viraal, terwijl andere berichten een misleidend beeld gaven van de situatie aan de grens. Dit zette tienduizenden mensen ertoe aan de oversteek te wagen, meldt yahoo.com op basis van het Duitse persbureau DPA.
De massale toestroom vond plaats in de laatste week van juli, toen meer dan 70.000 mensen vanuit Marokko Ceuta binnenkwamen. Migranten probeerden de exclave zowel over zee als over land te bereiken, onder meer door de grenshekken te bestormen. Bij de pogingen kwamen volgens berichten bijna honderd mensen om het leven.
Nieuwe golf verwacht
De samenwerking tussen de EU, TikTok en Meta wordt ook belangrijk geacht in aanloop naar een mogelijke tweede migratiegolf rond 15 augustus, zo meldt . Factcheckers met kennis van de lokale situatie kunnen onder coördinatie van de Commissie "schadelijke desinformatie signaleren" en de platforms helpen bij beslissingen over het verwijderen van content, aldus het DPA-bericht via .
De burgemeester van Ceuta schat dat er nog steeds tussen de 8.000 en 11.000 migranten in de stad verblijven. De Spaanse autoriteiten hebben soldaten ingezet om migranten terug te begeleiden naar Marokko, zo blijkt uit beelden van persbureau AFP die door zijn gepubliceerd.
DSA als juridisch kader
Tijdens het overleg tussen Virkkunen en López werd ook het belang benadrukt van de volledige uitvoering van de Digital Services Act (DSA) in Spanje, meldt . Mocht Madrid daarom vragen, dan kan Brussel "ondersteuning bieden op digitaal vlak". De DSA verplicht grote platforms onder meer om desinformatie en illegale content snel aan te pakken, zeker in crisissituaties.
De Europese Commissie hoopt met de nieuwe afspraken herhaling van het drama in Ceuta te voorkomen. De precieze uitwerking van het samenwerkingsmechanisme met factcheckers moet de komende weken verder vorm krijgen.