Het aantal buitenlandse imams dat toestemming krijgt om in Vlaanderen aan de slag te gaan, is in 2024 teruggevallen tot een absoluut minimum. Van de achttien ingediende aanvragen voor een arbeidskaart als bedienaar van de eredienst werd er slechts één goedgekeurd. Dat heeft Vlaams minister van Werk en Justitie Zuhal Demir (N-VA) bekendgemaakt. De zeventien geweigerde kandidaten konden volgens haar administratie allen gelinkt worden aan de Turkse Diyanet-koepel, die rechtstreeks onder het gezag van de Turkse president valt.
De opvallende weigeringsgolf past in het strengere arbeidsmigratiebeleid dat Demir voert. In een interview op Radio 1 verklaarde de minister dat de betrokken imams verbonden zijn aan president Erdogan en gefinancierd worden vanuit het buitenland, iets wat de Vlaamse regering niet wil. nieuwskoppen.be. De N-VA-minister wil selectiever optreden bij het toekennen van arbeidskaarten aan onderdanen van buiten de Europese Unie en tegelijkertijd misbruik aanpakken.
Diyanet en buitenlandse inmenging
Diyanet werd in 1924 opgericht en is verantwoordelijk voor het beheer van moskeeën en het aanstellen van imams in Turkije. De organisatie opereert ook in het buitenland via koepelorganisaties die Turkse moskeeën overzien. De vrees voor buitenlandse inmenging via religieuze kanalen speelt al langer een rol in het Vlaamse politieke debat.
In 2021 voerde toenmalig Vlaams minister van Samenleven Bart Somers (Open VLD) een erkenningsdecreet in dat de buitenlandse invloed in Vlaamse geloofsgemeenschappen moest indammen. Dat decreet werd echter aangevochten door Diyanet en twee verenigingen van Albanese en Marokkaanse moslims. In juli 2023 vernietigde het Grondwettelijk Hof enkele cruciale bepalingen uit dat decreet. Het hof oordeelde dat de voorwaarde dat buitenlandse financiering afbreuk doet aan de onafhankelijkheid van een lokale geloofsgemeenschap onvoldoende precies was en een onevenredige inmenging in de vrijheid van eredienst vormde. vrt.be.
Arbeidskaarten als juridisch alternatief
Waar het erkenningsdecreet van Somers zich richtte op de erkenning van lokale geloofsgemeenschappen, hanteert Demir nu een ander juridisch spoor: de arbeidsmigratiewetgeving. Door de aanvragen voor arbeidskaarten van buitenlandse imams streng te beoordelen en grotendeels te weigeren, kan de Vlaamse regering alsnog de instroom van door het buitenland gefinancierde bedienaars van erediensten beperken. hln.be.
De cijfers tonen aan dat deze aanpak effect sorteert. Waar in eerdere jaren nog meerdere buitenlandse imams een arbeidskaart kregen, bleef dat aantal in 2024 beperkt tot één. Het gaat specifiek om imams die van buiten de Europese Unie naar Vlaanderen willen komen om er als bedienaar van de eredienst aan de slag te gaan. De Vlaamse regering zet met dit beleid in op wat Demir omschrijft als een noodzakelijke bescherming tegen buitenlandse inmenging in religieuze gemeenschappen.
De kwestie blijft evenwel juridisch gevoelig. Het Grondwettelijk Hof stelde eerder al grenzen aan beperkingen op buitenlandse financiering van geloofsgemeenschappen, maar met de arbeidskaarten lijkt de minister een juridisch houdbaar alternatief te hebben gevonden. vrt.be.