Een zeldzame meteoriet die in 2022 in de Sahara-woestijn is gevonden, biedt nieuwe inzichten in de vroege geschiedenis van Mars. De analyse van het gesteente suggereert dat de planeet al meer dan 4 miljard jaar geleden water begon te verliezen.
Wetenschappers hebben een bijzondere, bruinachtige steen genaamd Teghaza 001 onderzocht, die wordt beschouwd als een van de oudste stukken Marsmateriaal op aarde. Volgens berichtgeving van earthsky.org concludeerde een onderzoeksteam onder leiding van het California Institute of Technology (Caltech) op 16 juli 2026 dat deze meteoriet bewijst dat Mars zeer vroeg in zijn bestaan water begon te verliezen.
Geologische verrassingen
Naast het waterverlies leverde de analyse van Teghaza 001 een onverwachte ontdekking op over de structuur van de planeet. Uit de gegevens blijkt dat Mars een korst bezat die vergelijkbaar is met graniet. Dit is opvallend voor geologen, aangezien Mars, in tegenstelling tot de aarde, geen platentektoniek vertoont.
De meteoriet is onderdeel van een bredere reeks objecten die door inslagen op Mars uit de korst zijn geslagen en vervolgens naar de aarde zijn geslingerd. Zoals beschreven door scienceglobal.academy, fungeren deze meteorieten als een "gratis Mars-returnmissie", waardoor wetenschappers materiaal kunnen bestuderen zonder dat er kostbare missies naar de Rode Planeet gestuurd hoeven te worden.
De tijdlijn van water op Mars
De ontdekking over Teghaza 001 vult een complexer beeld in van de hydrologische geschiedenis van Mars. Terwijl de nieuwste resultaten wijzen op vroeg waterverlies, tonen andere meteorieten aan dat water er in de absolute beginfase wel degelijk was.
Een ander bekend specimen, de meteoriet NWA 7034 (ook wel "Black Beauty" genoemd), bevat zirkoonkristallen. Volgens een studie gepubliceerd in Science Advances en geciteerd door geologyin.com, bevatten deze kristallen bewijs van hydrothermale activiteit die dateert van 4,45 miljard jaar geleden. Dit wordt beschouwd als het oudste directe bewijs dat water een rol speelde kort na de vorming van de planeet, die ongeveer 4,5 miljard jaar geleden ontstond.
Deze tijdlijn wordt verder ondersteund door analyse van theconversation.com, waar wordt bevestigd dat water aanwezig was op het moment dat de zirkoonkristallen in NWA 7034 werden gevormd. Dit suggereert dat Mars in zijn vroegste fase potentieel habitabel was, al begon het proces van uitdroging daarna op grote schaal.
Waar is het water gebleven?
De vraag hoe Mars transformeerde van een potentieel natte wereld naar de huidige koude, dorre woestijn is onderwerp van voortdurend onderzoek. Volgens een studie besproken door skyatnightmagazine.com zijn er in essentie twee scenario's voor het verdwijnen van het water: het is ofwel in de bodem bevroren, ofwel de watermoleculen zijn door zonlicht afgebroken in atomen die vervolgens vanuit de bovenste atmosfeer naar de ruimte zijn ontsnapt.
Om dit proces in kaart te brengen, maken astronomen gebruik van data van de Hubble Space Telescope en de MAVEN-missie van NASA. Door te meten hoeveel waterstofatomen er momenteel ontsnappen, kunnen wetenschappers de geschiedenis van het waterverlies over een periode van miljarden jaren terugrekenen.
De combinatie van deze atmosferische data en de analyse van meteorieten zoals Teghaza 001 helpt onderzoekers om de overgang van de Noachische periode — een tijdperk van mogelijke rivieren en meren — naar de huidige droge staat van de planeet beter te begrijpen.