De fundering onder het bestaan van hypernovae, de meest energetische explosies van sterren in het universum, wankelt. Recente wetenschappelijke analyses suggereren dat de bewijslast voor deze fenomenen minder solide is dan tot nu toe werd aangenomen, wat mogelijk betekent dat deze extreme gebeurtenissen in werkelijkheid niet voorkomen.
Binnen de astrofysica worden hypernovae beschreven als een zeer lichtsterke variant van de zogenaamde 'core-collapse' supernova's. Volgens theoretische modellen vinden deze explosies plaats bij sterren die meer dan 30 keer zo zwaar zijn als de zon. Deze gebeurtenissen zouden ongeveer tien keer zoveel licht uitstralen als een standaard supernova en materiaal met een enorme kinetische energie de ruimte in slingeren. Echter, zoals beschreven door universetoday.com, is het tastbare bewijs voor het bestaan van dergelijke explosies altijd al beperkt geweest.
De wetenschappelijke consensus over hypernovae was grotendeels gebaseerd op de studie van sterren met een zeer laag metaalgehalte. Deze specifieke sterren zijn aangetroffen in de halo van onze eigen Melkweg en in het nabijgelegen Sculptor-dwergsferoïdaal sterrenstelsel. Wanneer massieve sterren aan het einde van hun leven exploderen, verspreiden zij metalen in de ruimte, die vervolgens weer worden opgenomen in nieuwe generaties sterren.
Astronomen probeerden de oorsprong van deze metaalarmen sterren te achterhalen door hun chemische samenstelling te vergelijken met computermodellen van diverse supernova-explosies. In gevallen waar normale supernova-modellen geen match boden, bleken de modellen van hypernovae de meest accurate verklaring te zijn. Hierdoor werd aangenomen dat een enkele, extreem krachtige voorlopende ster verantwoordelijk was voor de unieke chemische overvloed van deze sterren.
Deze conclusie rustte echter op een cruciale aanname: dat alle materialen die tijdens de explosie werden geproduceerd, gelijkmatig en homogeen door de ruimte werden verspreid. Twee recente publicaties trekken deze veronderstelling nu in twijfel. In een studie gepubliceerd in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, getiteld "An unexplored enrichment stochasticity and its implications for stellar abundance patterns", wordt gesteld dat dit mengproces waarschijnlijk niet uniform verloopt.
Indien de verspreiding van elementen na een explosie niet homogeen is, verliezen de modellen die voorheen wezen op hypernovae hun validiteit. Anmol Aggarwal, een promovendus aan het Mullard Space Science Laboratory van University College London, merkt in de berichtgeving van op dat hiermee vrijwel alle bewijslast voor het bestaan van hypernovae is verdwenen. Aangezien de metaalarmen sterren een van de weinige aanwijzingen vormden, zou dit kunnen betekenen dat hypernovae simpelweg niet bestaan.
De implicaties hiervan voor de astronomie zijn aanzienlijk. Core-collapse supernova's maken ongeveer 70% van alle supernova-explosies uit. Als de meest extreme variant hiervan slechts een theoretisch construct blijkt te zijn, moeten wetenschappers hun modellen over de evolutie van sterren en de chemische verrijking van het heelal herzien. De focus zal waarschijnlijk verschuiven naar een dieper begrip van hoe gassen en metalen zich daadwerkelijk mengen na een stellaire explosie, in plaats van afwijkingen toe te schrijven aan een hypothetisch type supernova.