Nieuw onderzoek naar de schedelstructuur van de dodo suggereert dat de iconische vogel van Mauritius niet de domme, onhandige vogel was zoals lang werd gedacht. De resultaten wijzen erop dat de vogel over een normale cognitieve capaciteit beschikte en mogelijk vooral 's nachts of tijdens de schemering actief was.
De dodo wordt in de populaire cultuur en historische verslagen vaak afgeschilderd als een bumbling, naïef wezen. Deze reputatie leidde zelfs tot de wetenschappelijke naam Dodus ineptus, wat duidt op onhandigheid en absurditeit. Recent onderzoek, gepubliceerd in het Zoological Journal of the Linnean Society, zet deze langdurige mythe echter op zijn kop.
Analyse van zeldzame schedels
Een internationaal onderzoeksteam, geleid door de University of Lethbridge in Canada, heeft gebruikgemaakt van geavanceerde CT-scans om de binnenkant van dodo-schedels te bestuderen. Omdat er wereldwijd slechts drie volledig bewaard gebleven schedels van de dodo bestaan, was dit een unieke kans voor de wetenschappers. In de studie werden deze scans vergeleken met die van andere vogelsoorten, waaronder de nauwste verwant van de dodo: de uitgestorven Rodrigues solitaire, die wordt beschouwd als de grootste duif ter wereld.
Volgens berichtgeving van co.uk bleek uit de analyse dat het deel van de hersenen dat verantwoordelijk is voor besluitvorming en cognitie precies de grootte had die men zou verwachten bij een vogel van dit formaat. Dr. Andrew Iwaniuk, betrokken bij het onderzoek, merkte op dat hoewel de dodo een ongebruikelijke, koepelvormige schedel heeft, de cognitieve capaciteit vergelijkbaar was met die van moderne duiven. Aangezien duiven bekendstaan om hun verrassende intelligentie, suggereert dit dat de dodo zeker niet "dom" was.
Aanwijzingen voor een nachtleven
Naast de bevindingen over intelligentie, onthulde de studie aanwijzingen over het dagritme van de vogel. De CT-scans van de schedels lieten kenmerken zien die doorgaans alleen voorkomen bij vogels die crepusculair (actief tijdens de schemering) of nocturnaal (nachtactief) zijn. Volgens een artikel van yahoo.com wijzen kleine hersengebieden die verantwoordelijk zijn voor visuele verwerking op dit specifieke gedrag. Dit zou betekenen dat de dodo mogelijk de enige soort binnen zijn groep was die in het donker leefde.
De oorzaak van uitsterven
De onderzoekers benadrukken dat de vermeende "domheid" van de dodo waarschijnlijk een misinterpretatie was van het gedrag van de vogel. Sara Citron, PhD-student aan de University of Lethbridge en hoofdauteur van de studie, stelt in een verklaring via gizmodo.com dat de reputatie van de dodo als "simpel" voortkwam uit het feit dat de vogels zeer vertrouwend waren tegenover mensen. Dit maakte hen een gemakkelijke prooi, wat leidde tot een snelle afname van de populatie.
Het uitsterven was dus niet het gevolg van een gebrek aan intelligentie, maar van een gebrek aan natuurlijke vijanden in hun oorspronkelijke ecosysteem op Mauritius. Hierdoor hadden ze geen overlevingsstrategieën ontwikkeld tegen menselijke jagers en de introductie van invasieve soorten zoals honden, katten, varkens en ratten, zoals verder uitgewerkt in de berichtgeving van .
Internationale samenwerking
Het onderzoek was een breed samenwerkingsverband. Naast de University of Lethbridge waren onderzoekers van de Smithsonian Institution, National Museums Scotland, de Universiteit van Kopenhagen en het Weisbecker-lab van Flinders University in Australië betrokken. Zoals vermeld door educationnewscanada.com, helpt dit onderzoek om het beeld van de dodo te verschuiven van een symbool van onhandigheid naar een complex dier dat perfect was aangepast aan zijn specifieke omgeving, totdat die omgeving drastisch veranderde door menselijk ingrijpen.