De meest recente resultaten van de PISA-test tonen een zorgwekkende daling in de kennis van Vlaamse 15-jarigen. Vooral de wiskundige vaardigheden lijken onder druk te staan, wat leidt tot discussies over de kwaliteit van het onderwijs en nieuwe initiatieven om leerlingen te ondersteunen.
De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) voert elke drie jaar het PISA-onderzoek uit om de kennis van leerlingen wereldwijd te vergelijken. Uit de nieuwste cyclus blijkt dat de prestaties van Vlaamse jongeren verslechterd zijn ten opzichte van voorbije jaren. Volgens berichtgeving van vrt.be scoren Vlaamse 15-jarigen slechter dan voorheen, wat een breder debat over de staat van het onderwijs heeft aangewakkerd.
Focus op wiskunde en leesvaardigheid
De uitholling van de kennis is met name zichtbaar in het vak wiskunde. In een artikel van hln.be wordt gesproken over een "dramatische uitholling" van het onderwijs, waarbij de wiskundekennis bij schoolgaande jongeren in een vrije val zou zitten.
Om deze trend te keren, zijn er concrete acties ondernomen.
Naast wiskunde is ook de leesvaardigheid een punt van aandacht. In de publicaties van europesays.com wordt gesteld dat het verbeteren van de resultaten geen "rocketscience" is, maar dat er simpelweg meer uren aan lezen besteed moeten worden om de scores weer omhoog te krijgen.
Historische context en cijfers
Om de huidige resultaten te duiden, biedt de Vakgroep Onderwijskunde van de Universiteit Gent een overzicht van eerdere cycli. In de resultaten van PISA 2022 scoorde Vlaanderen voor wiskundige geletterdheid gemiddeld 501 punten, wat destijds hoger lag dan het OESO-gemiddelde van 472 punten. Destijds haalde één op vijf Vlaamse leerlingen het referentieniveau voor wiskunde niet, terwijl dat gemiddeld over de OESO-landen bijna één op drie was. Volgens gegevens van UGent presteerde destijds 15% van de Vlaamse leerlingen op het hoogste niveau (niveau 5 of 6), wat aanzienlijk hoger was dan het OESO-gemiddelde van 9%.
Maatschappelijke discussie
De resultaten hebben geleid tot diverse analyses in de media. Zo stelt vragen bij de verschuivingen tussen verschillende onderwijsniveaus, zoals de verhouding tussen het aso en tso. Daarnaast is er aandacht voor genderverschillen in de scores, waarbij experts onderzoeken of de verschillen tussen jongens en meisjes te maken hebben met de "vervrouwelijking" van het onderwijs of andere sociale factoren.
Om het grote publiek bewust te maken van het niveau van de tests, heeft VRT NWS een quiz samengesteld met tien vragen gebaseerd op eerdere OESO-tests, zodat volwassenen zelf kunnen testen of zij zouden slagen voor het PISA-onderzoek.