Het recente begrotingsakkoord van de Vlaamse regering, bedoeld om de financiën weer in evenwicht te brengen, stuit op stevige kritiek en zorgen. De maatregelen treffen zowel de lokale besturen als individuele burgers, terwijl premier Bart De Wever de noodzaak van deze sanering in een bredere nationale context plaatst.
Impact op lokale besturen
Een van de meest omstreden punten in het akkoord is de besparing op het Gemeentefonds, dat jaarlijks ongeveer 3 miljard euro verdeelt onder de lokale besturen. Volgens berichtgeving van vrtnws.be heeft dit grote gevolgen voor steden zoals Brugge, dat de komende jaren 30 miljoen euro minder zal ontvangen. Burgemeester Dirk De fauw (CD&V) beschrijft dit als slecht nieuws, aangezien de stad nu haar meerjarenplan moet herzien. De fauw geeft aan dat hij niet zeker weet of de stad haar belofte kan nakomen om de onroerende voorheffing en personenbelasting niet te verhogen. Ook het schrappen van projecten, zoals wegenwerken, wordt als een mogelijk gevolg genoemd.
De impact verschilt per schaal. Terwijl grote steden relatief zwaarder worden getroffen — wat in Gent tot grote woede leidde — is de absolute daling in kleinere gemeenten lager. In Mesen, de kleinste gemeente van West-Vlaanderen, gaat het volgens burgemeester Sandy Evrard (MLM) om een bedrag van 220.000 euro minder. Hoewel dit bedrag lager is, benadrukt Evrard dat er gepuzzeld moet worden om dit gat te dichten, al weigert hij op dit moment de belastingen te verhogen.
Gevolgen voor de burger
Naast de lokale besturen voelen ook burgers de gevolgen van de nieuwe begroting. Uit een analyse van vrtnws.be blijkt dat verschillende maatregelen direct invloed hebben op de portemonnee van de Vlaming:
- Woningmarkt: De registratierechten voor wie een woning koopt als enige eigendom en zelf gaat bewonen, stijgen van 2 naar 3 procent. De exacte ingangsdatum is nog onduidelijk, maar er wordt mogelijk gekeken naar de datum van het compromis.
- Gezinnen: Het startbedrag (kraamgeld) van 1.310 euro wordt afgeschaft voor gezinnen vanaf het tweede kind. Een uitzondering geldt voor nieuw samengestelde gezinnen, waarbij de teller opnieuw op nul wordt gezet.
- Studerende jongeren: De uitbetaling van het Groeipakket (voorheen kindergeld) wordt beperkt. Waar dit voorheen tot 25 jaar kon lopen, wordt de grens nu vastgelegd op 23 jaar. Deze maatregel treft naar schatting 40.000 twintigers. Daarnaast worden de leeftijdstoeslagen bevroren.
Politieke context en frustratie
Terwijl de Vlaamse regering de sanering doorvoert, uit premier Bart De Wever scherpe kritiek op de financiële houdbaarheid van andere gewesten. Tijdens de voorstelling van een boek van journalist Ivan De Vadder noemde De Wever de huidige Vlaamse inspanningen "pure zelfkastijding". Volgens de premier, zoals gerapporteerd door vrtnws.be, doen Wallonië en Brussel onvoldoende om hun eigen begrotingen te saneren, terwijl de financiële markten enkel kijken naar de cijfers van het gehele land ("NV België").
De premier was bijzonder kritisch over de Brusselse begroting, die hij omschreef als "om te lachen" en stelde dat het Brussels Gewest feitelijk failliet is. Hij waarschuwde dat het onhoudbaar is dat het federale niveau (Entiteit I) uiteindelijk de rekening zou moeten betalen wanneer Brussel de bodem bereikt.