Een witte dwergster, bekend als Sakurai's Object, is in een uitzonderlijk proces opnieuw 'geboren' nadat een late thermische puls de ster deed opwarmen en in helderheid deed toenemen.
In de sterrenkunde verlopen de meeste evolutionaire processen over miljoenen of miljarden jaren, waardoor ze onzichtbaar zijn voor menselijke waarnemers. Een opvallende uitzondering is Sakurai's Object, een ster in het sterrenbeeld Boogschutter die momenteel veranderingen ondergaat op een tijdsschaal die binnen een mensenleven waarneembaar is. Volgens berichtgeving van universetoday.com is de ster in de afgelopen dertig jaar maar liefst zes keer zo helder geworden.
Van 'zombie-ster' naar wedergeboorte
De ster doorliep een klassiek evolutionair pad: het begon als een ster van de hoofdreeks, zwol op tot een rode reus en eindigde uiteindelijk als een witte dwerg. In deze laatste fase wordt de ster vaak omschreven als een 'zombie-ster', omdat hij geen eigen energie meer produceert maar enkel restwarmte uitstraalt.
Deze ruststand werd echter doorbroken door een zeldzaam fenomeen dat bekendstaat als een very late thermal pulse, oftewel een heliumschilflits. Deze krachtige puls zorgde ervoor dat de ster opnieuw opwarmde en uitzette. Het object is vernoemd naar de amateurastronoom Yukio Sakurai, die deze plotselinge puls in 1996 detecteerde.
Transitie naar Wolf-Rayet type
Recente wetenschappelijke inzichten werpen een nieuw licht op de huidige staat van de ster. In een onderzoek gepubliceerd in Monthly Notices of the Royal Astronomical Society wordt gesteld dat Sakurai's Object een nieuwe stellaire fase is binnengegaan. De ster is nu geëvolueerd tot een zogenaamd Wolf-Rayet type (specifiek een ).
Het onderzoek naar de emergentie van deze fase is geleid door W. Marcolino van het Observatorio do Valongo in Rio de Janeiro, Brazilië. De auteurs van de studie benadrukken dat dit object een unieke kans biedt om stellaire evolutie in real-time te observeren. Sinds de detectie in 1996 is de evolutie van de ster intensief gemonitord, waarbij optische spectroscopie hielp om de huidige transitie vast te stellen.
Waarnemingen en toekomst
De fysieke veranderingen van de ster zijn niet alleen zichtbaar in de helderheid, maar ook in de structuur van het omringende materiaal. Beelden van de ALMA-telescoop tonen een expanderende schil van materiaal die is veroorzaakt door de thermische puls. Aan dit onderzoek werd onder andere bijgedragen door experts van de en de .
Hoewel de ster momenteel een fase van intense hitte en expansie doormaakt, is dit proces tijdelijk. Astronomen verwachten dat Sakurai's Object uiteindelijk weer zal afkoelen en terugkeert naar de status van een witte dwerg. Vanwege de zeldzaamheid van dergelijke heliumflitsen blijft de ster een cruciaal studieobject voor wetenschappers die de levenscyclus van sterren willen begrijpen.
Visuele documentatie van deze 'wedergeboorte' is onder meer beschikbaar via de European Southern Observatory (ESO) en is opgenomen in collecties zoals Wikimedia Commons, waar de transformatie van de witte dwerg wordt geïllustreerd.