Het Mariabeeld aan de buitenzijde van de Onze-Lieve-Vrouw-ter-Zavelkerk in Brussel prijkt sinds donderdag opnieuw in zijn nis, nadat restaurateur Alexandre Callet de schade van twee opeenvolgende vandalenstreken heeft hersteld. Het beeld werd enkele maanden geleden onthoofd aangetroffen en later besmeurd met rode verf. De restauratie brengt een stroom aan reacties teweeg, variërend van oprechte felicitaties tot ronduit extremistische boodschappen aan het adres van de vakman.
Het 14e-eeuwse beeld, officieel bekend als 'de Maagd met het Kind', was het slachtoffer van twee afzonderlijke incidenten. Eerst troffen omwonenden het afgebroken hoofd op de grond aan. Korte tijd later volgde een tweede aanval, waarbij onbekenden het beeld met rode verf overgoten. Volgens Callet was die verf geen toevallige keuze. "Achter die verf zit een weloverwogen boodschap, zeker gezien de manier waarop ze is aangebracht", verklaarde hij in een gesprek met bruzz.be.
Of de twee vandalismegevallen met elkaar in verband staan, is voorlopig onduidelijk. Callet nuanceert dat dergelijke feiten niet uitsluitend religieuze kunst treffen. Ook andere standbeelden in de hoofdstad, zoals die van Leopold II, worden geregeld geviseerd. De restaurateur benadrukt dat hij zijn ambachtelijke kennis louter in dienst stelt van het gemeenschappelijk erfgoed en zich verre wil houden van elke controverse. "Ik wil me niet mengen in de discussies die rond dit beschadigde beeld woeden", aldus Callet.
Sinds de voltooiing van de restauratie wordt de Brusselse vakman overspoeld met reacties op sociale media. Naast felicitaties voor zijn nauwgezette werk ontvangt hij ook berichten met een uitgesproken politieke of religieuze lading. "Ik krijg veel felicitaties, maar via sociale media ook extremistische, politieke en religieuze berichten", vertelde hij aan . Callet geeft aan dat hij in Brussel een van de weinige vakmensen is die dit gespecialiseerde restauratiewerk nog kan uitvoeren, en voelt zich vereerd met de opdracht.
Het miraculeuze beeldje van 'de Maagd met het Kind' werd al in 1348 geplaatst in de Zavelkerk, een van de meest markante gotische kerken in de Brusselse bovenstad. De kerk is een beschermd monument en trekt jaarlijks talrijke bezoekers. Na de twee incidenten wordt er nu nagedacht over maatregelen om het kwetsbare erfgoed beter te beschermen tegen toekomstige aanvallen. Welke concrete stappen daarvoor overwogen worden, is nog niet bekendgemaakt. De verantwoordelijke instanties bekijken hoe de beveiliging kan worden opgevoerd zonder afbreuk te doen aan de toegankelijkheid en de historische uitstraling van het gebouw.
Het vandalisme aan het Mariabeeld past in een bredere tendens waarbij erfgoed in de openbare ruimte onder druk staat. Eerder berichtte al over andere gevallen van beschadiging aan religieuze en koloniale standbeelden in de hoofdstad. De restauratie toont aan dat beschadigd erfgoed met de juiste vakkennis hersteld kan worden, maar roept tegelijk de vraag op hoe dergelijk vandalisme in de toekomst voorkomen kan worden.