Verschillende gemeenten aan de Belgische kust zetten financiële prikkels in om jonge inwoners aan te trekken en te behouden. Door de hoge vastgoedprijzen in de regio trekken jongeren vaak weg, een trend die steden als Nieuwpoort en Koksijde met specifieke woonpremies willen doorbreken.
Succesvolle aanpak in Nieuwpoort
In Nieuwpoort is een systeem voor aankooppremies reeds sinds 2021 van kracht. Volgens berichtgeving van vrtnws.be heeft de stad in een periode van vijf jaar al meer dan 100 gezinnen ondersteund. In het begin bedroeg de premie 10.000 euro, maar dit is later aangepast naar een basisbedrag van 11.250 euro, aangevuld met een extra som per kind. In totaal kan een gezin een maximum van 12.000 euro ontvangen.
Burgemeester Kris Vandecasteele (CD&V) stelt dat de maatregel effect sorteert. Hij spreekt van een 'blijfeffect' voor jongeren die in de gemeente willen blijven wonen en een 'aanzuigeffect' voor nieuwkomers. De stad streeft hiermee naar een betere balans tussen jonge en oudere bewoners. In totaal is er door Nieuwpoort al ruim 1 miljoen euro aan deze premies uitgegeven.
Voorwaarden en doelgroep
De premie is uitsluitend bestemd voor mensen onder de 35 jaar die hun eerste woning aanschaffen. Wie reeds een woning bezit, komt niet in aanmerking. Om speculatie te voorkomen en de lokale bewoning te garanderen, is er een verblijfsplicht van 10 jaar verbonden aan de premie. Indien een bewoner eerder vertrekt, vordert de stad een deel van het bedrag proportioneel terug. Volgens burgemeester Vandecasteele komt dit zelden voor, hoewel het bij gebeurtenissen zoals een scheiding wel eens gebeurt.
Opvallend is dat vooral jongeren tussen de 25 en 30 jaar zonder kinderen gebruikmaken van de regeling. Zij richten zich hoofdzakelijk op gesloten bebouwing in Nieuwpoort-stad of Ramskapelle. In Ramskapelle wordt vaak gekozen voor nieuwbouw op beschikbare bouwgronden, terwijl in de stad vooral bestaande woningen worden gerenoveerd. Nieuwpoort-bad is minder populair onder deze groep vanwege het tekort aan woningen met een tuin.
Bredere trend aan de kust
Nieuwpoort is niet de enige gemeente die deze strategie hanteert. hln.be meldt dat ook Koksijde, dat bekendstaat als een van de meest 'grijze' kustgemeenten, een gelijkaardige premie van 12.000 euro invoert om de hoge kostprijs van woningen, die vaak als afknapper werkt voor jongeren, te compenseren.
Daarnaast beschikt Middelkerke al langer over een vergelijkbare regeling, zij het met een lager bedrag. In die gemeente werden vorig jaar 42 premies toegekend en dit jaar tot nu toe 25. Burgemeester Vandecasteele ziet deze gelijknamige initiatieven in naburige gemeenten niet als concurrentie, maar als een noodzakelijke collectieve reactie op de moeilijke woningmarkt aan de kust.