Parijs, Frankrijk – Tijdens demonstraties in Parijs zijn honderden mensen gearresteerd, waaronder deelnemers aan acties van de zogenoemde "gele hesjes". De politie zette traangas in en meldde de inbeslagname van diverse verboden voorwerpen, waaronder messen en een boog. Deze gebeurtenissen vinden plaats tegen een achtergrond van toenemende bezorgdheid over de uitoefening van het demonstratierecht in heel Europa.
Op 12 september 2020 werden in Parijs 222 mensen aangehouden tijdens protesten. Volgens de politie werden afvalcontainers in brand gestoken en straten geblokkeerd, terwijl agenten naar verluidt werden aangevallen. De autoriteiten hadden ongeveer 5.000 demonstranten verwacht, maar het Franse persbureau AFP meldde dat er ongeveer 1.000 mensen op de been waren vrt.be. De Franse minister van Binnenlandse Zaken, Gérald Darmanin, bevestigde het aantal arrestaties.
De politie verspreidde via sociale media foto's van in beslag genomen voorwerpen, waaronder schroevendraaiers, flessen, messen en een boog. Ook circuleerden er op sociale media beelden van activisten die auto's vernielden in de Franse hoofdstad. Ter voorbereiding op de protesten waren honderden politieagenten ingezet op de Champs-Élysées, waar demonstraties door het stadsbestuur waren verboden. Agenten controleerden identiteitskaarten en doorzochten tassen, terwijl veel winkels hun gevels hadden dichtgetimmerd uit angst voor plunderingen, zoals die eerder voorkwamen tijdens vergelijkbare protesten .
De protesten van de gele hesjes, die na een zomerpauze weer zijn opgelaaid, beperkten zich niet alleen tot Parijs. Ook in andere delen van Frankrijk waren bijeenkomsten aangekondigd. In Toulouse, een bekend bolwerk van de beweging, verboden de autoriteiten een demonstratie met verwijzing naar het coronavirus en eerdere problemen in 2018 en 2019 .
Deze gebeurtenissen in Frankrijk sluiten aan bij bredere zorgen die Amnesty International heeft geuit over de staat van het demonstratierecht in Europa. Volgens een rapport van Amnesty International, getiteld 'Under-protected and over-restricted: The state of the right to protest in 21 countries in Europe', staat het recht op vreedzaam protest in heel Europa onder druk. De organisatie stelt dat vreedzame demonstranten steeds vaker worden gestigmatiseerd, gecriminaliseerd en hardhandig worden aangepakt despecialist.eu.
Het rapport van Amnesty International, gepubliceerd op 9 juli 2024, beschrijft een patroon van repressieve wetten, het gebruik van onnodig of buitensporig geweld, willekeurige arrestaties, vervolgingen en ongerechtvaardigde beperkingen. Ook het toenemende gebruik van indringende bewakingstechnologie baart zorgen. Agnès Callamard, secretaris-generaal van Amnesty International, noemde de tientallen repressieve tactieken in Europa "angstaanjagend" .
Ook in Nederland is het demonstratierecht volgens onderzoek van Investico en De Groene Amsterdammer onder druk komen te staan. Een onderzoek uit maart 2023 toonde aan dat de sfeer tussen demonstranten en autoriteiten verhardt. De politie arresteert en slaat vaker, burgemeesters leggen striktere regels op en demonstranten worden nauwlettend gevolgd platform-investico.nl. Het onderzoek onthulde verder dat de politie op grote schaal persoonsgegevens van demonstranten verzamelt, inclusief adressen, burgerservicenummers en geboortedata, en zelfs gegevens van ouders en kinderen van activisten, zelfs als zij niet zijn gearresteerd of veroordeeld .
De ontwikkelingen in Parijs en de bredere bevindingen van organisaties zoals Amnesty International en Investico wijzen op een groeiende spanning tussen het recht op protest en de handhaving van de openbare orde in verschillende Europese landen.