De Amerikaanse president Donald Trump heeft een driedaags staakt-het-vuren tussen Rusland en Oekraïne aangekondigd, dat geldt voor 9, 10 en 11 mei. Zowel Rusland als Oekraïne hebben ingestemd met dit bestand, dat een opschorting van alle militaire activiteiten en een gevangenenruil van duizend personen uit beide landen omvat nos.nl. Trump maakte de aankondiging via zijn platform Truth Social, waarbij hij zijn waardering uitsprak voor de instemming van president Poetin en president Zelensky nrc.nl.
Het staakt-het-vuren valt samen met de viering van de Dag van de Overwinning in Rusland op 9 mei, een belangrijke nationale feestdag die de overwinning op nazi-Duitsland in 1945 herdenkt vrt.be. Traditioneel wordt deze dag gevierd met een militaire parade op het Rode Plein in Moskou. Dit jaar was de parade echter aanzienlijk beperkter dan in voorgaande jaren vrt.be.
Spanningen rond de Overwinningsdag
Voorafgaand aan de Overwinningsdag waren er spanningen over mogelijke Oekraïense aanvallen. Een Oekraïense drone raakte begin mei een woontoren in Moskou, op enkele kilometers van het Kremlin, wat leidde tot bezorgdheid in Rusland over de veiligheid van de parade geenstijl.nl. Oekraïne had eerder gehint op mogelijke verstoringen van de parade met drones. Poetin kondigde daarop een eenzijdig staakt-het-vuren af voor 8 en 9 mei, met de waarschuwing voor een "massale raketaanval" als dit niet werd nageleefd. Zelensky reageerde hierop met een eigen staakt-het-vuren.
Poetins toespraak en veiligheidszorgen
Tijdens de parade hield president Poetin een korte toespraak waarin hij stelde dat Russische troepen in Oekraïne vechten tegen "een agressieve macht, ondersteund door het gehele NAVO-blok" . Hij benadrukte de rechtvaardigheid van de Russische zaak en de historische overwinningen van Rusland. Poetin stond tijdens de ceremonie onder strenge beveiliging, te midden van berichten dat hij al weken in bunkers zou schuilen uit angst voor moordpogingen, volgens Europese veiligheidsdiensten .
Diplomatieke ontwikkelingen
De bemiddeling van Trump is opmerkelijk, aangezien hij de afgelopen maanden vooral bezig leek met het Midden-Oosten. Volgens correspondent Christiaan Paauwe toont dit aan dat Rusland en Oekraïne zonder Amerikaanse bemiddeling moeilijk vooruitgang boeken. Zelensky's instemming met het bestand, ondanks eerdere voorkeur voor een eerder ingaand staakt-het-vuren, kan worden gezien als een poging om Trump te laten zien dat hij bereid is tot onderhandelingen .
Poetin heeft na de parade verklaard dat hij denkt dat "er een einde aan deze kwestie komt" en staat open voor een ontmoeting met Zelensky, mits er een "langdurig vredesakkoord" is en de ontmoeting in een derde land plaatsvindt . Deze uitspraken komen te midden van berichten dat EU-leiders zich voorbereiden op mogelijke gesprekken met Rusland. Eerdere interacties tussen Zelensky en Trump werden door internationale media omschreven als gespannen, waarbij commentatoren zich afvroegen wat de vooruitzichten voor vrede en de relatie tussen Europa en de VS zouden zijn vrt.be.