De medische wetenschap heeft een significante stap gezet in de zoektocht naar oplossingen voor het chronische tekort aan donororganen. Een patiënt met terminaal nierfalen is erin geslaagd om negen maanden lang zonder dialyse te overleven dankzij een getransplanteerde nier van een varken. Deze prestatie wordt beschouwd als een wereldprimeur voor dit type ingreep bij een levende mens.
De patiënt, de 66-jarige Tim Andrews, bevond zich in het eindstadium van nierfalen. Om de zware belasting van regelmatige dialysebehandelingen te vermijden terwijl hij wachtte op een menselijke donor, stemde hij in met een experimentele procedure. Volgens berichtgeving van newscientist.com onderging hij in januari 2025 een transplantatie waarbij een nier van een Yucatan-miniatuurvarken werd geplaatst.
De operatie werd geleid door Leonardo Riella van het Mass General Brigham ziekenhuis in Boston. Om te voorkomen dat het menselijke immuunsysteem het vreemde orgaan direct zou afstoten, was de nier vooraf genetisch aangepast. Deze modificaties waren cruciaal om de compatibiliteit te verhogen. De ingreep bleek succesvol, aangezien het orgaan negen maanden lang functioneerde, wat een recordtijd is voor xenotransplantaties bij levende patiënten, aldus de rapportage van .
Xenotransplantatie, het overplanten van organen tussen verschillende diersoorten, wordt steeds vaker onderzocht als oplossing voor de enorme wachtlijsten voor menselijke organen. In dit specifieke geval diende de varkensnier als een tijdelijke overbrugging. Dit stelde de patiënt in staat om in een stabielere gezondheidstoestand te blijven en een betere levenskwaliteit te ervaren in afwachting van een definitieve menselijke donor. Op lange termijn hopen onderzoekers echter dat dergelijke organen een permanente vervanging kunnen bieden.
De weg naar dit resultaat was niet zonder tegenslagen. Eerdere pogingen tot xenotransplantatie waren minder duurzaam. Zo overleed Richard Slayman, een 62-jarige man die in 2024 als eerste levende persoon een varkensnier ontving, na 52 dagen aan hartproblemen. Ook een eerdere transplantatie van een varkenshart in 2022 verliep tragisch; de ontvanger overleed na enkele maanden, mogelijk door een varkensvirus. De casus van Tim Andrews toont echter een aanzienlijke verbetering in de overlevingstijd van het getransplanteerde orgaan, zoals beschreven door .
Ook buitenstaanders in de wetenschappelijke gemeenschap tonen zich onder de indruk. Michelle Willicombe van het Imperial College London, die geen deel uitmaakte van het onderzoeksteam, bestempelde de resultaten en de onderliggende wetenschap als "ongelooflijk". De focus van toekomstig onderzoek zal liggen op het verder optimaliseren van de genetische aanpassingen om de acceptatie door het menselijk lichaam nog verder te verbeteren. Volgens de analyse van markeert dit een cruciale stap richting een toekomst waarin biotechnologie het tekort aan donororganen definitief kan oplossen.