Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) heeft een definitief voorstel, ook wel het 'ultieme voorstel' genoemd, gepresenteerd om de Vlaamse begroting rond te krijgen. Het plan bevat een reeks fiscale aanpassingen en bezuinigingen die bedoeld zijn om de overheidsfinanciën te stabiliseren, al roept de timing van de onderhandelingen kritiek op.
Fiscale wijzigingen en kostenstijgingen
Een van de meest opvallende punten in het voorstel is de aanpassing van de registratierechten. Volgens berichtgeving van vrtnws.be zouden deze rechten stijgen van 2 naar 3 procent. In tegenstelling tot eerdere opties geldt deze verhoging nu voor alle woningen, ongeacht de prijs, en is de maatregel dus niet langer beperkt tot vastgoed boven de 500.000 euro.
Daarnaast voorziet het plan een prijsverhoging voor dienstencheques. De kosten hiervan zouden stijgen van 10 naar 12 euro. Op het vlak van de erfbelasting wordt een andere route gekozen: de geplande verlaging van deze belasting wordt niet alleen gehalveerd, maar ook uitgesteld.
Bezuinigingen op subsidies en mobiliteit
Het voorstel van Diependaele bevat aanzienlijke schrappingen op diverse posten. Zo wordt er gekeken naar een besparing van meer dan 300 miljoen euro op subsidies. Ook de mobiliteitssector wordt geraakt; de vervoersmaatschappij De Lijn zou de helft van het beloofde uitbreidingsbeleid moeten schrappen, waarbij er nog 25 miljoen euro overblijft.
Voor studenten die nog bij hun ouders wonen, verandert de regeling rond het Groeipakket. In het nieuwe voorstel wordt dit pakket uitbetaald tot de leeftijd van 23 jaar, in plaats van de huidige grens van 25 jaar.
Wat is geschrapt?
Niet alle eerdere ideeën zijn overgebleven in dit definitieve plan. meldt dat het voorstel om de geboortepremie van 1.300 euro in een groeifonds te storten — waarbij het kind pas op 18-jarige leeftijd toegang zou krijgen tot het kapitaal — is komen te vervallen. Ook een hogere energiepremie voor bedrijven en de geplande stijging van de waterfactuur zijn uit het uiteindelijke voorstel verdwenen.
Context en kritiek
De presentatie van dit 'best and final offer' komt in een periode van politieke spanning, waarbij discussie is ontstaan over het uitstel van de Septemberverklaring. De werkwijze van de minister-president stuit bovendien op kritiek van politiek filosofe Tinneke Beeckman. Zij uitte via een bericht op X haar zorgen over de traditie van nachtelijke onderhandelingen die vlak voor een deadline plaatsvinden.
Hoewel de details van het plan nu op tafel liggen, blijft de vraag in hoeverre de verschillende partijen akkoord zullen gaan met deze scherpe maatregelen om de begroting sluitend te maken.