De langdurige hitte van de voorbije weken treft biologische landbouwers in en rond Brussel bijzonder hard. Door de aanhoudende droogte zien zij zich genoodzaakt om grote bedragen te betalen voor water. Sommige telers moeten tot 3 euro per kubieke meter water betalen, zo blijkt uit bruzz.be.
Vooral stedelijke bioboeren, die vaak op kleine percelen in de stad of aan de rand telen, worden geconfronteerd met de combinatie van extreme weersomstandigheden en beperktere mogelijkheden om water op te slaan. Daar waar plattelandsbedrijven nog over aparte waterreserves of eigen waterwinningsbronnen beschikken, zijn de Brusselse landbouwers grotendeels aangewezen op waterleidingwater.
Die hoge waterprijs is niet de enige hobbel op de weg. De gewenste verkoopprijzen voor bioproducten staan daarnaast onder druk. De opbrengst is door de droogte bovendien veel lager dan normaal. Laatbloeiende groenten, zoals pompoenen en bepaalde bladgroenten, krijgen onvoldoende vochtigheid om tot volle wasdom te komen. Een combinatie die het biologische landbouwmodel onder hoge druk zet.
Hittegolf en watertekort eisen hun tol
Volgens de berichtgeving van BRUZZ kampen de biobedrijven in groot volume met groeiachterstand. De hittegolf van de laatste weken, na een periode met neerslag lager dan normaal, zorgt ervoor dat de bodem extreem snel opdroogt. De biologische landbouw werkt zonder chemische bestrijdingsmiddelen of kunstmest, waardoor deze percelen minder snel water vasthouden.
Deelsoplossingen voor de boeren zijn er wel, maar ze zijn beperkt. Een volle watervoorziening kost al snel minimaal één euro per kubieke meter, en bij een irrigatieverbod loopt dat op tot drie euro. Vooral voor kleinere bedrijven is dat een zware last.
Belang van duurzame waterinfrastructuur
Verschillende bronnen, waaronder het vlaanderen.be, wijzen op het strategisch belang van groen en waterbeheer in de stad. Ook het kruisebe benadrukt de noodzaak van klimaatbestendige maatregelen. Onderzoekers van de KU Leuven onderstrepen in een kuleuven.be de risico's van hitte en watergevoeligheid in de landbouw. Op de kennisbank Thomas wordt in een actueel perspectief het spanningsveld van watertekorten bij stadstuinprogramma's besproken.
Beleid stelt voor uitdaging
De noodzaak voor meer ruimte voor de biologische stadsboer is groot, maar de overheid komt traag in beweging. Zo wordt er via vlbe al langer gesproken over een correctere waterrekening, maar echte actie blijft uit. Ook het onderde.be en de bijbehorende onderde.be geven aan dat duurzaamheid een breed begrip is dat nog te weinig concreet wordt ingevuld in het waterbeleid.
In de regio Antwerpen zien we alvast een lichtpunt: in Kalmthout opent Joke Wouters een nieuwe zelfoogstboerderij, zoals gva.be. Toch blijft de onzekerheid groot voor bestaande bioboeren, die vrezen dat de droogte en de hoge waterkosten op termijn onhoudbaar worden.
Boeren hopen nu dat de komende regenval en een herziening van het waterbeleid tegen eind 2026 verlichting brengen. Maar zolang de prijzen hoog blijven en de neerslag uitblijft, blijft de toekomst van de stedelijke biologische landbouw onzeker.