Een team van onderzoekers heeft een opvallende temperatuurafwijking vastgesteld diep in de mantel van Mars. In de zuidelijke hemisfeer van de rode planeet bevindt zich een regio die aanzienlijk warmer is dan de omringende interne structuren. Volgens een artikel van universetoday.com ligt de temperatuur in dit specifieke gebied naar schatting tussen de 200 en 400 graden Celsius hoger dan in de overige delen van de mantel.
De ontdekking is het resultaat van een samenwerking tussen de Brown University en de University of Arizona, onder leiding van Alexander Byrne. Om deze anomalie in kaart te brengen, maakten de wetenschappers gebruik van een geavanceerde analysetechniek genaamd getijdentomografie. Deze methode onderzoekt hoe een hemellichaam fysiek vervormt onder invloed van externe zwaartekrachtskrachten. Omdat Mars een elliptische baan om de zon beschrijft, varieert de zwaartekrachttrekking gedurende het jaar, wat leidt tot een proces waarbij de planeet telkens licht wordt uitgerekt en samengedrukt.
Nick Wagner, een onderzoeker aan Brown University, legt uit dat deze variabele vervorming, ook wel de getijdenuitstulping genoemd, zorgt voor een verschuiving van massa binnenin de planeet. Deze interne bewegingen veroorzaken minimale maar meetbare veranderingen in het zwaartekrachtveld van Mars. Om deze data te verzamelen, hebben de onderzoekers een dataset van 16 jaar geanalyseerd, afkomstig van drie verschillende ruimtesondes: de Mars Global Surveyor, Mars Odyssey en de Mars Reconnaissance Orbiter. Zoals beschrijft, konden de wetenschappers door de versnelling en vertraging van deze sondes nauwkeurig bepalen waar de interne massa afwijkt.
De aanwezigheid van deze warme zone onder de zuidelijke hooglanden heeft belangrijke geologische implicaties. De extra hitte in de mantel kan ertoe leiden dat gesteente onder het oppervlak gedeeltelijk smelt. Hoewel de korst van de planeet voorkomt dat dit gesmolten materiaal de oppervlakte bereikt, kan dit proces wel hebben bijgedragen aan de specifieke kenmerken van de zuidelijke hemisfeer, zoals een grotere dikte van de hooglanden en een sterkere magnetisatie. In contrast hiermee is de mantel onder de noordelijke hooglanden juist koeler en dunner, wat volgens de berichtgeving van wijst op een asymmetrische interne structuur.
Het fenomeen van getijdenkrachten is niet uniek voor Mars. Wagner wijst erop dat soortgelijke principes op aarde worden bestudeerd via GPS-stations. In ons zonnestelsel is de maan Io van Jupiter het meest extreme voorbeeld van dit proces; de constante zwaartekrachtstrijd tussen Jupiter en de maan Europa zorgt daar voor extreme interne hitte en intense vulkanische activiteit. De nieuwe inzichten in de thermische structuur van Mars helpen wetenschappers om de evolutie van de planeet en de verdeling van interne warmte beter te begrijpen, zoals verder uitgewerkt in de publicatie van .