Vanaf het midden van september kunnen onthaalouders en organisatoren van gezinsopvang een aanvraag indienen voor een nieuwe investeringspremie. Deze financiële steun, die kan oplopen tot een bedrag van 3.000 euro, is bedoeld voor investeringen in de opvanglocaties. Volgens berichtgeving van vrtnws.be is de premie beschikbaar voor zowel startende locaties als voor bestaande opvangcentra.
De Vlaamse minister van Welzijn, Caroline Gennez (Vooruit), gaf in een persbericht aan dat de premie bedoeld is om financiële drempels weg te nemen. De steun kan onder andere worden aangewend voor het verbeteren van de veiligheid op de locaties of voor het realiseren van hittebestendige opvang. Door deze maatregel wil de minister de sector stimuleren en het beroep van onthaalouder aantrekkelijker maken voor nieuwe instromers.
Achtergrond en tekorten in de sector
De invoering van deze premie is onderdeel van een breder actieplan. Er is sprake van een jaarlijkse investering van 14 miljoen euro om de gezinsopvang een impuls te geven. Naast de investeringspremie richt dit pakket zich op betere lonen, uitgebreidere ondersteuning en een verbeterde sociale bescherming voor de onthaalouders.
De noodzaak voor deze maatregelen wordt onderstreept door dalende cijfers in de sector. Waar in 2014 nog ruim 31.000 kinderen door onthaalouders werden verzorgd, is dit aantal inmiddels gedaald tot ruim 19.000. Een belangrijke oorzaak hiervan is de demografische verschuiving: veel onthaalouders die in de jaren 80 en 90 startten, bereiken nu de pensioengerechtigde leeftijd. Tegelijkertijd is er onvoldoende instroom van jonge mensen om deze uitstroom te compenseren.
Volgens minister Gennez spelen ook veranderende verwachtingen op de arbeidsmarkt een rol. Jonge generaties zoeken vaker naar jobs met meer zekerheid en de mogelijkheid om met collega's te overleggen, terwijl het werk van onthaalouder traditioneel gekenmerkt wordt door een solitaire werkwijze vanuit de eigen woning.
Doelstellingen voor de toekomst
Hoewel het aantal plaatsen in kinderdagverblijven en groepsopvang stijgt — dit jaar werden er 1.635 nieuwe plaatsen geopend — benadrukt de minister het belang van de kleinschalige opvang. De focus ligt op een warme opvang die dicht bij huis is. Voor deze legislatuur heeft de minister als doelstelling om 900 extra onthaalouders in dienstverband aan te trekken, wat zou resulteren in 3.600 bijkomende opvangplaatsen.
Internationaal gezien is de financiële ondersteuning van pleeg- en onthaalzorg een terugkerend thema. Zo beschrijft de Amerikaanse organisatie fosterva.org dat maandelijkse onderhoudsbetalingen voor de basiskosten van kinderzorg variëren per leeftijd van het kind, waarbij deze bedragen bedoeld zijn als aanvulling op het eigen inkomen van de verzorgers.