Een internationaal team van astronomen heeft de meest uitgebreide tweedimensionale kaart van het heelal tot nu toe publiekelijk toegankelijk gemaakt. Deze atlas beslaat ongeveer driekwart van de zichtbare hemel en bevat gegevens van bijna vier miljard verschillende hemellichamen. De dataset, die het resultaat is van dertien jaar onderzoek, is nu beschikbaar via de Legacy Survey Sky Viewer.
De kaart is opgebouwd uit een gigantische hoeveelheid data van in totaal 5,6 biljoen pixels. Volgens berichtgeving van universetoday.com biedt deze database een ongekende blik op een breed scala aan kosmische objecten. Hierbij gaat het niet alleen om sterren en sterrenstelsels, maar ook om asteroïden, zwarte gaten en zeldzame fenomenen zoals supernovae en zwaartekrachtlenzen.
Technische basis en samenwerking
Om deze atlas te realiseren, zijn meer dan 263.000 afzonderlijke telescoopopnames samengevoegd. De gegevens zijn verzameld in zowel zichtbaar licht als nabij-infrarood. Hierbij werd gebruikgemaakt van diverse instrumenten, waaronder de UA Bok 2.3-meter Telescope, de Nicholas U. Mayall 4-meter Telescope en de Dark Energy Camera (DECam) bij het Kitt Peak National Observatory. Daarnaast zijn waarnemingen van de Wide-field Infrared Survey Explorer (WISE) van NASA geïntegreerd in het project.
In een verklaring van het lbl.gov benadrukt co-leider David Schlegel dat de survey inmiddels een fundamenteel onderdeel is geworden van de moderne astronomie. Veel onderzoekers gebruiken de viewer als startpunt voor hun analyse van specifieke hemellichamen. Het project is het resultaat van een brede samenwerking tussen meer dan 160 wetenschappers, waaronder teams van de Beijing-Arizona Sky Survey (BASS), de Mayall z-band Legacy Survey (MzLS) en de Dark Energy Camera Legacy Survey (DECaLS).
Van 2D-beeld naar 3D-structuur
Hoewel de nieuwe atlas een tweedimensionaal beeld geeft van de positie en helderheid van objecten, dient het als essentiële basis voor driedimensionaal onderzoek. Het Dark Energy Spectroscopic Instrument (DESI) maakt gebruik van deze 2D-kaart om gericht spectra te meten. Door middel van redshifts kunnen wetenschappers de exacte afstand tot quasars en sterrenstelsels bepalen, waardoor een 3D-model van de kosmos ontstaat.
Volgens techtimes.com fungeert de 2D-atlas als de ruggengraat voor de huidige waarnemingen van DESI. Het instrument heeft inmiddels al meer dan 47 miljoen objecten in kaart gebracht, waarmee de oorspronkelijke doelstellingen van het project zijn overtroffen.
Toekomstige toepassingen en AI
De dataset heeft verder strekkingen dan enkel de traditionele sterrenkunde. De enorme hoeveelheid data wordt ingezet voor technologische innovaties, zoals het trainen van AI-classificatoren binnen de Genesis Mission van het Amerikaanse Department of Energy. Daarnaast zal de kaart worden gebruikt om de gegevens van het toekomstige Vera C. Rubin Observatory te kalibreren.
De openbare toegankelijkheid van de data stelt zowel professionele astronomen als burgerwetenschappers in staat om mee te werken aan het opsporen van zeldzame gebeurtenissen. Zo meldt newsbytesapp.com dat deze kaart een cruciale stap is in het begrijpen van de mysteries rondom donkere energie en donkere materie, en het ontrafelen van de versnellende uitdijing van het universum.