De Nederlandse protestzangeres Sophie Straat is in het centrum van een maatschappelijke discussie beland na haar optreden op de Gentse Feesten. Tijdens haar show riep ze het publiek op om "alle witte mannen naar achteren" te laten gaan, om zo ruimte te maken voor vrouwen, queerpersonen en mensen van kleur in de moshpit. Deze uitspraak, die ze eerder ook al deed tijdens het Nederlandse festival Best Kept Secret, leidde tot een storm van kritiek, tientallen klachten en zelfs doodsbedreigingen aan het adres van de artieste.
Oordeel van Unia
Het gelijkekansencentrum Unia heeft de situatie onderzocht nadat het centrum ongeveer 200 meldingen over het optreden ontving. Volgens berichtgeving van vrtnws.be concludeerde Unia dat er geen sprake is van discriminatie. Woordvoerder Carole Poncin legt uit dat de context in dit dossier doorslaggevend is. De uitspraak werd gedaan aan het einde van een artistiek optreden met een politieke en maatschappelijke boodschap over ongelijkheid.
Unia stelt dat er geen bewijzen zijn dat witte mannen daadwerkelijk werden uitgesloten van het concert of van deelname aan activiteiten. Het centrum beroept zich op de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens, waarbij artistieke en politieke uitingen een ruime bescherming genieten onder de vrijheid van meningsuiting. Zelfs wanneer dergelijke uitingen provoceren, choqueren of kwetsen, blijven ze beschermd, tenzij er sprake is van een concrete oproep tot haat, uitsluiting of discriminatie. In dit specifieke geval wordt de uitspraak van Straat daarom gezien als een symbolische en artistieke uiting.
Vrijheid van kunst op Absolutely Free Festival
Ondanks de polarisatie rond haar woorden, blijft Sophie Straat welkom op andere podia. Op 7 augustus staat ze gepland op de affiche van het Absolutely Free Festival (AFF) in Genk. De organisatie van het festival ziet de controverse niet als reden voor annulering, maar juist als aanleiding om haar een podium te bieden.
Artistiek coördinator Senne Houben benadrukt in een artikel van vrtnws.be dat er een zekere artistieke vrijheid moet bestaan. Hij beschouwt de activistische houding van Straat en haar focus op maatschappelijke thema's als een verrijking van het programma, omdat zij een doelgroep aanspreekt die vaak minder kansen krijgt.
Veiligheidsmaatregelen
De ernst van de online reacties en de ontvangen doodsbedreigingen zorgen er wel voor dat de veiligheid rond het optreden in Genk extra wordt bewaakt. De festivalorganisatie overlegt momenteel met de politie en de stad om specifieke voorzorgsmaatregelen te treffen. Volgens Houben ligt de prioriteit hierbij volledig op de veiligheid van de zangeres zelf, zodat zij zich op het podium comfortabel kan voelen. Voor het overige publiek op het terrein zijn er vooralsnog geen extra maatregelen voorzien.
De discussie over de uitspraken van Straat is verder breed opgepikt in de media, waaronder door hln.be, waar de vraag werd opgeworpen hoe de uitspraak beoordeeld zou worden als de doelgroep andersom was geweest.