De Nederlandse protestzangeres Sophie Straat heeft voor ophef gezorgd na een uitspraak tijdens haar optreden op de Gentse Feesten. De zangeres riep het publiek op om "alle witte mannen naar achteren" te sturen, waarbij ze stelde dat het tijd was voor vrouwen, queerpersonen en mensen van kleur om veilig te kunnen dansen in de moshpit. Volgens berichtgeving van vrtnws.be had Straat deze woorden gebruikt in een context waarin ze benadrukte dat er geen tijd meer was voor nuance vanwege bestaande ongelijkheid.
Oordeel van Unia
Het gelijkekansencentrum Unia heeft de zaak onderzocht nadat het centrum ongeveer 200 meldingen over het optreden ontving. In een verklaring van woordvoerder Carole Poncin laat Unia weten dat de uitspraak, hoewel deze als kwetsend of polariserend kan worden ervaren, moet worden beschouwd als een symbolische en artistieke uiting. De organisatie stelt dat er geen bewijzen zijn dat witte mannen daadwerkelijk werden uitgesloten van het concert of andere activiteiten.
Unia baseert dit oordeel op de rechtspraak van het Europees Hof voor de Rechten van de Mens. Artistieke en politieke uitingen genieten een ruime bescherming onder de vrijheid van meningsuiting, zelfs wanneer ze choqueren of provoceren. Alleen bij een concrete oproep tot haat, uitsluiting of discriminatie kan deze bescherming worden ingeperkt. In dit specifieke geval concludeert Unia dat er onvoldoende elementen zijn om te spreken van een inbreuk op de antidiscriminatiewetgeving.
Gevolgen en reacties
De uitspraak, die Straat eerder ook al deed tijdens het Nederlandse festival Best Kept Secret, leidde tot een storm van kritiek op sociale media. Naast tientallen officiële klachten ontving de zangeres zelfs doodsbedreigingen. De controverse leidde ook tot publieke discussies over de aard van de uitspraak, waarbij in hln.be werd gevraagd hoe de situatie beoordeeld zou worden als de zangeres een andere groep, zoals vrouwen, naar achteren had verwezen.
Optreden in Genk
Ondanks de aanhoudende storm rond haar persoon, blijft Sophie Straat op de affiche van het Absolutely Free Festival (AFF) in Genk staan. De organisatie heeft besloten haar optreden op 7 augustus niet te schrappen. Artistiek coördinator Senne Houben verklaart aan vrtnws.be dat de activistische houding van de zangeres en haar focus op maatschappelijke thema's juist een verrijking vormen voor het programma. Hij benadrukt dat artistieke vrijheid essentieel is en dat Straat een doelgroep aanspreekt die vaak minder kansen krijgt.
Vanwege de ernstige bedreigingen die de zangeres heeft ontvangen, zijn er echter wel extra veiligheidsmaatregelen getroffen. De organisatie van het festival overlegt hiervoor met de politie en de stad Genk. De focus van deze maatregelen ligt specifiek op de persoonlijke veiligheid van de zangeres, zodat zij zich op het podium op haar gemak voelt. Voor het overige publiek op het terrein zijn er vooralsnog geen extra voorzorgsmaatregelen voorzien.