Het havenbedrijf Port of Antwerp-Bruges is in het vizier van de sociale inspectie na berichten over een ongebruikelijke manier van tewerkstelling voor ICT-medewerkers. Er wordt onderzocht of het bedrijf via een specifieke organisatiestructuur de arbeidswetgeving heeft omzeild en daardoor over een langere periode te weinig belastingen en sociale bijdragen heeft betaald.
De kern van de zaak draait om de inzet van personeel via een private non-profitorganisatie (vzw) in plaats van via directe aanstellingen door het havenbedrijf zelf. Volgens hln.be wordt deze constructie al jarenlang gehanteerd, wat nu leidt tot ernstige vragen over de juridische en fiscale houdbaarheid van dit model.
Onderzoek naar schijnconstructies
De sociale inspectie probeert momenteel vast te stellen of er sprake is van schijnzelfstandigheid of een onrechtmatige omzeiling van de sociale zekerheid. In België is het gebruik van vzw's om personeel tewerk te stellen onder gunstigere fiscale voorwaarden een gevoelig onderwerp, zeker wanneer het een publieke instelling betreft. Indien blijkt dat de medewerkers feitelijk in een gezagsverhouding stonden tot het havenbedrijf, terwijl de vzw enkel als administratieve tussenlaag diende, kan dit worden aangemerkt als een ernstige inbreuk op de arbeidswetgeving.
De verdenking dat er sprake is van een bewuste strategie om kosten te besparen op sociale lasten, komt voort uit documenten die in handen zijn gekomen van de pers. Zo meldt hln.be dat deze stukken wijzen op een structurele inrichting die mogelijk bedoeld was om fiscale verplichtingen te minimaliseren.
Financiële en reputatierisico's
Het onderzoek beperkt zich niet tot de huidige situatie, maar kijkt ook terug naar voorgaande jaren. Dit betekent dat het havenbedrijf mogelijk geconfronteerd wordt met substantiële naheffingen als de inspectie concludeert dat er inderdaad sprake was van fiscale ontwijking. Naast de financiële impact is er ook een politieke dimensie, aangezien Port of Antwerp-Bruges een strategische economische motor is voor Vlaanderen en België.
Er rijzen vragen op over de rol van het bestuur en of er intern waarschuwingen waren over de risico's van deze vzw-constructie. In een tijd waarin transparantie en ethisch bestuur van publieke diensten steeds zwaarder wegen, kan dit dossier de reputatie van de havenautoriteit schaden. De benadrukt dat de ernst van de beschuldigingen aanzienlijk is, ook al bevindt het officiële onderzoek zich nog in een beginfase.
Toekomstige stappen
De sociale inspectie zal in de komende periode de contracten tussen de ICT-medewerkers, de vzw en het havenbedrijf nauwgezet analyseren. Hierbij staat centraal wie de feitelijke instructies gaf, wie de middelen ter beschikking stelde en wie het economische risico droeg. Deze elementen zijn doorslaggevend om te bepalen of er sprake was van een reguliere arbeidsovereenkomst die onterecht is vermomd als een vzw-constructie.
Op dit moment is nog niet duidelijk hoeveel medewerkers precies betrokken zijn bij deze regeling of wat de totale som aan onbetaalde belastingen bedraagt. De zal uitwijzen of er daadwerkelijk sancties zullen volgen voor het havenbedrijf.