De stabiliteit van de Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC), het systeem van oceaanstromingen dat warm water naar het noorden transporteert, wordt mogelijk niet bepaald door een vaste temperatuurdrempel, maar door de snelheid waarmee de atmosfeer opwarmt. Volgens een analyse van newscientist.com kan de stroom bij een zeer trage opwarming zelfs standhouden bij een temperatuurstijging van meer dan vijf graden Celsius boven het pre-industriële niveau.
Onderzoekers van de Universiteit Utrecht, onder wie René van Westen, hebben via klimaatmodellen onderzocht hoe verschillende scenario's van kooldioxide-uitstoot de AMOC beïnvloeden. In een simulatie waarbij de CO2-concentratie slechts met 0,5 deel per miljoen per jaar steeg, bleef het systeem stabiel, ondanks de aanzienlijke opwarming. Dit resultaat was onverwacht voor het team, omdat het aantoont dat er geen universele temperatuurgrens is waarboven de stroom onvermijdelijk instort, zoals eerder werd gedacht in berichtgeving van .
De situatie wordt echter kritieker wanneer men kijkt naar de huidige realiteit. In scenario's waarbij de CO2-stijging vijf tot tien keer sneller verloopt — wat overeenkomt met de huidige uitstootcijfers — is de AMOC veel kwetsbaarder. In deze gevallen kan de oceaanstroom al ineenstorten zodra de wereldwijde temperatuur met twee graden Celsius is gestegen. Van Westen waarschuwt dat dit proces zich al in de komende decennia zou kunnen voltrekken, waarbij een mogelijke collaps rond het jaar 2060 zou kunnen plaatsvinden, mits de emissies niet drastisch worden teruggeschroefd, aldus .
De AMOC vervult een vitale functie in de wereldwijde klimaatregulatie door warmte vanuit de Golf van Mexico naar de Noord-Atlantische Oceaan te verplaatsen. De bevindingen onderstrepen dat het beheersen van de snelheid van de CO2-toename essentieel is om een plotselinge systeemcollaps te voorkomen, zoals beschreven door .