Wetenschappers hebben een zeldzaam astronomisch fenomeen waargenomen in het systeem ZTF J0440+2325, gelegen op ongeveer 300 lichtjaar van onze planeet. In dit specifieke binaire systeem vindt een proces plaats waarbij een rode dwergster materiaal onttrekt aan een bruine dwerg. In tegenstelling tot veel andere stellaire interacties verloopt deze absorptie niet abrupt, maar in een extreem traag tempo.
De ontdekking is het resultaat van onderzoek door experts van het Massachusetts Institute of Technology (MIT), waaronder assistent-professor Kevin Burdge en promovendus Aaron Householder.
Volgens universetoday.com betreft het geconsumeerde object een bruine dwerg.
Het mechanisme achter dit proces wordt gedreven door de extreme nabijheid van de twee hemellichamen. De objecten in ZTF J0440+2325 draaien in een zeer nauwe baan om elkaar heen, met een omlooptijd van slechts 86,65 minuten. Door deze korte afstand vloeit er materiaal van de bruine dwerg over naar de rode dwerg. Dit veroorzaakt een zogenaamde 'hot spot' op het oppervlak van de rode dwerg, waar het binnenstromende materiaal inslaat. Deze variaties in lichtsterkte werden gedetecteerd door de Zwicky Transient Facility.
Wat dit systeem wetenschappelijk interessant maakt, is de stabiliteit van de massa-overdracht. Wanneer een ster een veel kleiner object, zoals een exoplaneet, opslokt, gebeurt dit meestal snel en resulteert het in de volledige vernietiging van het object. In dat scenario blijft vaak enkel een verhoogde concentratie metalen in de atmosfeer van de ster als bewijs achter. In het geval van ZTF J0440+2325 is het massaverschil tussen de twee objecten echter beperkt. Omdat rode dwergen niet significant zwaarder zijn dan bruine dwergen, verloopt de consumptie veel geleidelijker.
Deze waarneming biedt een nieuw perspectief op de interactie tussen sterren en substellaire objecten. Kevin Burdge merkt op dat het gangbare beeld is dat een ster zijn begeleider uiteindelijk volledig vernietigt. Hij trekt hierbij een parallel met de verre toekomst van de aarde, die zal worden opgeslokt wanneer de zon transformeert in een rode reus. ZTF J0440+2325 laat echter een alternatief scenario zien: een ster kan zijn partner gedurende miljoenen of zelfs miljarden jaren langzaam consumeren.
Het onderzoek, getiteld "Stable mass transfer from a substellar object onto an M dwarf", concludeert dat de massa van een ster een cruciale rol speelt in het verloop van het levenseinde. Interacties in binaire systemen kunnen deze bestemmingen echter fundamenteel beïnvloeden. Terwijl massieve sterren relatief kortstondig eindigen in een supernova, kunnen kleine rode dwergen biljoenen jaren voortbestaan. In dit specifieke geval beïnvloedt de absorptie van materiaal van de naburige bruine dwerg de stellaire bestemming.