⚠️ KMI waarschuwing: Onweer in België Laatste update van KMI waarschuwingen voor België. KMI ↗ Kaart ↗ Artikel →
← Terug
Onderzoek waarschuwt voor emotionele overafhankelijkheid van AI-partners

Onderzoek waarschuwt voor emotionele overafhankelijkheid van AI-partners

Een nieuwe wetenschappelijke studie werpt licht op de risico's van emotionele overafhankelijkheid bij gebruikers van AI-gezelschapsbots. Onderzoekers hebben een nieuw kader ontwikkeld om het onderscheid te maken tussen gezonde interactie en schadelijke afhankelijkheid.

De opkomst van AI-partners die worden ingezet voor emotionele steun heeft geleid tot een groeiende discussie over de impact op de menselijke psyche. In een recent onderzoek, gepubliceerd op 19 november 2026, analyseren wetenschappers hoe gebruikers zich kunnen hechten aan deze systemen en waar de grens ligt tussen betekenisvolle betrokkenheid en schadelijke afhankelijkheid.

De Taxonomy of Relational Risks

Om deze dynamiek in kaart te brengen, hebben onderzoekers onder wie Viet Cuong Nguyen en Munmun De Choudhury de zogenaamde Taxonomy of Relational Risks (TRR) geïntroduceerd. Dit kader is specifiek ontworpen om emotionele overafhankelijkheid (EO) te operationaliseren als observeerbaar gedrag in gesprekken. Daarnaast stelt de TRR onderzoekers in staat om bewijzen van relationele schade (RH) afzonderlijk te identificeren.

Volgens de publicatie op arxiv.org maakt dit het mogelijk om empirisch te onderzoeken wanneer afhankelijkheidsgedrag daadwerkelijk gepaard gaat met negatieve gevolgen voor de gebruiker.

Bevindingen uit gebruikersdata

Het onderzoek is gebaseerd op natuurlijke gesprekken van 110 volwassenen met AI-platforms, waaronder Replika. De resultaten tonen een aanzienlijk percentage van risicovol gedrag:

  • Emotionele overafhankelijkheid: In 63,2% van de gesprekken die geen rollenspel waren, werden gedragingen waargenomen die wijzen op emotionele overafhankelijkheid.
  • Relationele schade: In 10,5% van de gevallen waren er observeerbare aanwijzingen van daadwerkelijke relationele schade.

Hoewel de onderzoekers opmerken dat emotionele overafhankelijkheid niet automatisch leidt tot schade, stelt de studie dat terugkerende patronen van EO vaak samenhangen met schadelijke uitkomsten. Dit suggereert dat dergelijk gedrag kan dienen als een belangrijke indicator voor risico's.

Psychologische impact en detectie

Uit kwalitatieve analyses in het onderzoek naar kwamen verschillende problematische patronen naar voren. Gebruikers vertoonden onder meer een sterke verwachting van zorg, herhaaldelijk zoeken naar steun en een toenemende afhankelijkheid van de AI. Daarnaast werd een verminderd vertrouwen in het eigen persoonlijke oordeelsvermogen en gevoelens van distress gerapporteerd.

Interessant is dat open-source Large Language Models (LLMs) in staat bleken om 12 van de 14 gedefinieerde EO-gedragingen succesvol te detecteren in ten minste één configuratie. De auteurs pleiten daarom voor het implementeren van graduele veiligheidsinterventies die zijn afgestemd op de specifieke trajecten van het gedrag van de gebruiker.

Contextuele afbakening

Het is belangrijk om op te merken dat dit onderzoek specifiek gericht is op de mens-computerinteractie en de psychologische risico's van AI. Het staat los van commerciële entiteiten met een gelijkaardige naam, zoals de industriële conglomerate ril.com, dat opereert in sectoren zoals petrochemie en digitale diensten. Ook heeft de studie geen verband met retailplatforms zoals reliancedigital.in, aangezien de focus uitsluitend ligt op de academische analyse van AI-gezelschapsbots en de bijbehorende .

Geraadpleegde bronnen
Waardering
0
Stem mee op dit artikel
Discussie
Nog geen reacties. Wees de eerste!