Wetenschappers stellen voor om bestaande experimentele opstellingen, die oorspronkelijk bedoeld waren voor het opsporen van axionen en donkere fotonen, in te zetten voor de zoektocht naar ultralichte millicharged donkere materie.
In een recent wetenschappelijk onderzoek, gepubliceerd op 19 november 2026, beschrijven Miguel González Albert, Ariel Arza en Saarik Kalia een nieuwe benadering om een specifieke vorm van donkere materie te detecteren. De onderzoekers tonen aan dat resonantieholtes — apparaten die al veelvuldig worden gebruikt in de zoektocht naar ultralichte kandidaten zoals axionen — ook gevoelig kunnen zijn voor zogenaamde millicharged donkere materie (mDM) met massa's tussen de 1 en 100 micro-electronvolt ($\mu\mathrm{eV}$).
Interactie met magnetische velden
Volgens de publicatie op arxiv.org gedraagt mDM zich in de aanwezigheid van een extern magnetisch veld als een effectieve elektrische stroom. Deze stroom is in staat om specifieke modi in een resonantieholte te exciteren, wat het mogelijk maakt om de aanwezigheid van deze hypothetische deeltjes te registreren.
Een cruciaal onderscheid dat de onderzoekers maken, is de manier waarop verschillende soorten donkere materie koppelen aan de holte. Terwijl axion-donkere materie in een cilindrische holte voornamelijk koppelt aan de transversale magnetische (TM) modi, koppelt mDM dominant aan de transversale elektrische (TE) modi. Dit betekent dat experimenten die hun TE-modi kunnen afstemmen en uitlezen, potentieel zeer gevoelig zijn voor het detecteren van mDM.
Gevoeligheid en astrofysische grenzen
De auteurs projecteren dat resonantieholtes in staat zouden kunnen zijn om fractionele milliladingen te detecteren die zo klein zijn als $\epsilon_m = e_m/e \sim 10^{-19}$. De studie wijst erop dat wanneer mDM slechts een klein deel van de totale dichtheid van donkere materie uitmaakt — specifiek een fractie $f_{\text{mDM}} \lesssim 0,2\%$ — concurrerende astrofysische beperkingen niet van toepassing zijn. In dat specifieke scenario zouden resonantieholtes de meest gevoelige instrumenten kunnen zijn om mDM in dit massabereik op te sporen.
Context van donkere materie-onderzoek
De zoektocht naar donkere materie is een breed veld met diverse kandidaten. Naast millicharged deeltjes worden vaak WIMPs (Weakly Interacting Massive Particles), steriele neutrino's en primordiale zwarte gaten onderzocht, zoals beschreven in een overzicht van arxiv.org. De methoden om deze kandidaten te vinden variëren van directe detectie via nucleaire verstrooiing tot indirecte zoektochten via kosmische gammastraling of zwaartekrachtgolven.
Specifieke experimenten, zoals de CAPP-axion haloscoop binnen het CAST-experiment, hebben zich al jaren gericht op het vernauwen van de theoretische ruimte waarin axionen kunnen bestaan. Volgens informatie van home.cern kunnen axionen zowel het raadsel van donkere materie oplossen als verklaren waarom de sterke kernkracht bepaalde symmetrie-eigenschappen vertoont.
Technologische synergie
De voorgestelde methode bouwt voort op bestaande technologieën voor precisie-metingen. Zo zijn er reeds onderzoeken uitgevoerd naar donkere fotonen met behulp van supergeleidende radiofrequentieholtes, een project dat onder andere werd gepubliceerd in Physical Review Letters. Daarnaast is er voortdurende ontwikkeling op het gebied van quantum sensing en detectie van donkere sectoren, waarbij onderzoekers zoals zhenliu.net werken aan het verbeteren van de gevoeligheid van experimenten zoals de Dark SRF.
Door de focus te verschuiven naar de TE-modi van bestaande apparatuur, suggereren González Albert en zijn collega's dat de wetenschappelijke gemeenschap een nieuwe weg kan inslaan in de detectie van mDM zonder dat daar volledig nieuwe, kostbare infrastructuur voor nodig is.