Economen Jawwad Noor en Yuzhao Yang hebben een theoretisch model ontwikkeld dat inzicht geeft in hoe individuen hun overtuigingen aanpassen wanneer zij de ontvangen informatie niet volledig vertrouwen. In hun onderzoek, getiteld "Belief Updating without Complete Trust", analyseren de auteurs het gedrag van een zogenaamde 'non-Bayesiaanse agent' bij het verwerken van nieuwe signalen.
Het centrale thema van het onderzoek is het proces van belief updating, oftewel de wijze waarop mensen hun bestaande standpunten herzien na het verkrijgen van nieuwe data. In de traditionele Bayesiaanse statistiek gaat men ervan uit dat een actor volledig vertrouwt op de structuur van de binnenkomende informatie. Volgens de publicatie op arxiv.org vertaalt dit vertrouwen zich in een specifieke 'homogeniteitseigenschap'. Dit betekent dat de uiteindelijke overtuigingen niet wijzigen wanneer een signaal willekeurig zeldzamer wordt gemaakt door de waarschijnlijkheidsvector naar beneden te schalen.
Noor en Yang beargumenteren dat dit volledige vertrouwen in de praktijk vaak ontbreekt. Door juist deze homogeniteitseigenschap los te laten, terwijl andere Bayesiaanse kenmerken behouden blijven, hebben de onderzoekers een nieuw model gecreëerd. In dit kader blijft de agent technisch gezien Bayesiaans, maar is er sprake van een subjectieve onzekerheid over de bron die het signaal genereert. Om dit theoretisch te onderbouwen, maken de auteurs gebruik van de Fundamental Theorem of Projective Geometry. Deze wiskundige methode stelt hen in staat aan te tonen dat het weglaten van de homogeniteitseigenschap leidt tot een unieke representatie van informatieverwerking.
Het doel van dit kader is om te onderzoeken hoe diverse cognitieve biases bij het bijstellen van overtuigingen gerationaliseerd kunnen worden. De onderzoekers stellen dat veel afwijkingen van het standaard Bayesiaanse model verklaard kunnen worden door een fundamenteel gebrek aan vertrouwen in de ontvangen informatie. Door vertrouwen te kwantificeren als een wiskundige eigenschap, slaan Noor en Yang een brug tussen strikt rationele modellen en de feitelijke, vaak bevooroordeelde manier waarop mensen informatie interpreteren.
Het onderzoek heeft inmiddels brede academische aandacht getrokken. Zo is het werk gepland voor presentatie tijdens een Micro Theory Seminar op 15 september 2026. Volgens de upenn.edu zal Yuzhao Yang, verbonden aan de University of Michigan, het onderzoek toelichten in het Ronald O. Perelman Center for Political Science and Economics.
De publicatie is gesitueerd binnen het vakgebied van de theoretische economie. Hoewel de technische uiteenzetting op de arXiv-preprintserver de primaire basis vormt, is de discussie over informatieverwerking en geloofsondersteuning breder aanwezig in de wetenschappelijke literatuur. Zo bieden publicaties via cambridge.org en data van de apa.org aanvullende context bij de manier waarop mensen omgaan met informatie en overtuigingen.