Wetenschappers hebben een opmerkelijk astronomisch fenomeen vastgesteld in de vorm van eRASSU J0608, een binair systeem bestaande uit twee witte dwergen. Deze compacte sterren bevinden zich in een uiterst nauwe baan om elkaar, wat het systeem tot een potentieel cruciaal object voor het bestuderen van zwaartekrachtgolven maakt. De ontdekking werpt een nieuw licht op de interactie tussen compacte sterren in het universum.
Het meest opvallende kenmerk van eRASSU J0608 is de snelheid waarmee de sterren om elkaar heen draaien. De twee objecten voltooien een volledige omwenteling in slechts 374 seconden, wat neerkomt op een orbitale periode van iets meer dan zes minuten. Volgens een analyse van universetoday.com wordt dit systeem gekenmerkt door regelmatige pulsen van röntgenstraling die synchroon lopen met deze korte omlooptijd.
Om tot deze conclusie te komen, hebben astronomen gegevens gecombineerd van diverse geavanceerde instrumenten. Er werd gebruikgemaakt van waarnemingen van de Einstein Probe röntgenobservatorium en de Neutron star Interior Composition Explorer (NICER). Uit deze data blijkt dat de sterren zo dicht bij elkaar staan dat materiaal van de ene ster direct wordt overgenomen door de andere. In plaats van de gebruikelijke accretieschijf die men bij veel dubbelsterren ziet, ontstaan er bij dit systeem specifieke röntgenuitbarstingen wanneer de sterren zich in een bepaalde positie ten opzichte van elkaar bevinden, zoals beschreven door .
Door nieuwe gegevens te vergelijken met eerdere metingen van de XMM-Newton satelliet, konden onderzoekers de evolutie van het systeem over een periode van ruim drie jaar volgen. Hierbij werd vastgesteld dat de banen van de witte dwergen snel vervallen. Dit proces van orbitale degradatie wijst op een aanzienlijk energieverlies, wat consistent is met de emissie van zwaartekrachtgolven. De snelheid van dit verval is een van de hoogste die ooit zijn waargenomen in dergelijke systemen. De zogenaamde 'chirp mass' van het systeem is geschat op 0,43 zonsmassa's, wat volgens bijdraagt aan de status van het systeem als een van de sterkste potentiële bronnen van zwaartekrachtgolven voor binaire sterren.
Ondanks de potentie van eRASSU J0608, kunnen huidige detectoren op aarde deze signalen nog niet opvangen. De huidige technologie is voornamelijk ingesteld op de zeer hevige signalen die vrijkomen bij het samensmelten van zwarte gaten. De wetenschappelijke gemeenschap hoopt echter dat toekomstige observatoria in de ruimte wel de gevoeligheid zullen bezitten om dergelijke binaire systemen te detecteren.
Een resterende onzekerheid is de exacte afstand van het systeem tot de aarde. Omdat röntgenwaarnemingen geen directe afstandsbepaling mogelijk maken, is het onduidelijk hoe sterk het signaal van de zwaartekrachtgolven op aarde zal aankomen. Onderzoekers zoeken daarom naar aanwijzingen voor een eventuele derde sterrenpartner in het systeem, wat zou helpen bij het nauwkeuriger bepalen van de afstand. Indien het systeem dichtbij genoeg blijkt te staan, zou het volgens een van de eerste binaire stersystemen kunnen zijn die direct via zwaartekrachtgolven worden geobserveerd.