Wetenschappers hebben een opmerkelijke ontdekking gedaan bij de ster Mira A, een ster die zich in de fase van de asymptotische reuzentak (AGB) bevindt. Waarnemingen tonen aan dat magnetische velden een veel dominantere rol spelen bij het verlies van massa in geëvolueerde sterren dan de wetenschappelijke gemeenschap tot nu toe heeft aangenomen.
Traditioneel wordt het massaverlies bij sterren met een lage tot gemiddelde massa toegeschreven aan stofgedreven winden. In dat scenario zorgt de stralingsdruk op stofdeeltjes ervoor dat materiaal de ster verlaat. Echter, recente data wijzen op een fundamenteel ander mechanisme bij Mira A. Volgens een wetenschappelijk rapport dat op 24 augustus 2026 is gepubliceerd via arxiv.org, zijn er massieve en directionele massa-uitstooten vastgesteld die niet door stralingsdruk op stof lijken te worden aangedreven.
Om dit fenomeen in kaart te brengen, heeft een internationaal onderzoeksteam, waaronder Wouter Vlemmings, gebruikgemaakt van de ALMA-telescoop. De onderzoekers voerden volledige polarisatie-waarnemingen uit van de SiO $v=1$, $J=5\rightarrow4$ maser-transitie bij een frequentie van 215 GHz. Hierbij werd gewerkt met een hoekresolutie die varieerde tussen de 1,5 en 2,6 astronomische eenheden (au).
De resultaten van deze metingen onthullen een lusvormige massa-uitstoot die sterk gemagnetiseerd is. Deze structuur, die wordt getraceerd door sterk gepolariseerde SiO-masers, strekt zich uit tot ongeveer acht keer de straal van de ster. In de publicatie op concluderen de auteurs dat zowel de kinematica, de energetica, de polarisatiepatronen als de morfologie van deze gebeurtenis wijzen op een eruptie die door magnetisme wordt gestuurd.
De wetenschappers trekken hierbij een directe parallel met zonnecoronale massa-uitstooten (CME's), waarbij plasma vanuit de corona van de zon de ruimte in wordt geslingerd. Bij Mira A blijkt dat dergelijke magnetische processen dominant kunnen zijn in het massaverlies van geëvolueerde sterren. Deze bevindingen hebben grote gevolgen voor de theoretische astrofysica, aangezien magnetische velden nu als integraal onderdeel moeten worden opgenomen in modellen die de winden van AGB-sterren en andere koele reuzen beschrijven.
Het onderzoek is ingediend bij het vakblad Astronomy & Astrophysics (A&A). De data suggereren dat de traditionele focus op stofgedreven winden onvoldoende is om de volledige dynamiek van het massaverlies bij dit type sterren te verklaren. De invloed van magnetische velden was tot nu toe slecht in kaart gebracht, maar blijkt onmisbaar voor een correct begrip van de stellaire evolutie, zoals verder uitgewerkt in de documentatie op .
Hoewel de naam 'Mira' in andere contexten voorkomt, zoals bij het personage Mira in de serie 'KPop Demon Hunters' die wordt beschreven via netflix.com, is er geen enkel verband tussen deze fictieve figuur en de astronomische waarnemingen bij de ster Mira A.
Met deze nieuwe inzichten verschuift het paradigma in de sterrenkunde. De waarnemingen bij Mira A tonen aan dat de interactie tussen magnetisme en massa-uitstoot een cruciale rol speelt, wat leidt naar een completer beeld van hoe sterren in hun laatste levensfasen materiaal verliezen.