Groenland en Antarctica zijn in vijftig jaar tijd 11 biljoen ton ijs kwijtgeraakt. Dat massale verlies zorgde wereldwijd voor een zeespiegelstijging van ruim drie centimeter. Kustgebieden voelen de gevolgen nu al.
De belangrijkste oorzaak is niet wat je zou verwachten. Niet het smelten van ijs aan de oppervlakte, maar versnelde gletsjers die ijs rechtstreeks de oceaan in duwen. Dat blijkt uit een internationaal onderzoek, aldus vrtnws.be.
Voor het eerst is dit zogeheten dynamische verlies nauwkeurig gekwantificeerd. Maar liefst 84 procent van het ijsverlies komt door die snellere gletsjerstromen. Slechts 16 procent is het gevolg van smeltwater aan het oppervlak.
IMBIE voerde het onderzoek uit, met steun van NASA en de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. Wetenschappers analyseerden gegevens van 27 verschillende satellietmissies. Daardoor ontstond het meest gedetailleerde overzicht tot nu toe. De data beslaan de periode vanaf 1972 voor Groenland en vanaf 1979 voor Antarctica.
Tussen 1979 en 2023 stegen beide ijskappen samen de zeespiegel met 3,14 centimeter. Groenland was goed voor 1,81 centimeter, Antarctica voor 1,33 centimeter. Samen zijn de twee ijskappen nu verantwoordelijk voor een kwart van de totale wereldwijde zeespiegelstijging.
De menselijke impact is aanzienlijk. Onderzoeker Andrew Shepherd van IMBIE waarschuwt: een stijging van iets meer dan drie centimeter betekent dat 6 tot 9 miljoen mensen extra risico lopen op kusterosie en overstromingen. Vanaf de jaren 90 versnelde het ijsverlies bovendien sterk.
Glacioloog Lander Van Tricht, verbonden aan de VUB en ETH Zürich, benadrukt het belang van de nieuwe inzichten. Dat het grootste massaverlies via gletsjers naar de oceaan verloopt, is cruciaal om toekomstige zeespiegelstijging te voorspellen. hln.be wijst op de ernst van versnellende smeltscenario's. In extreme gevallen zou de bestaande geografie van regio's zoals Vlaanderen fundamenteel kunnen veranderen.