Een ster die zes keer zo groot wordt in dertig jaar tijd. Belgische astronomen hebben het zeldzame fenomeen vastgelegd bij Sakurai's Object, een ster aan het einde van zijn leven die plotseling terugkeerde naar een eerder stadium. Volgens vrtnws.be krijgen wetenschappers zo de kans om stellaire evolutie in realtime te bestuderen.
Terug van weggeweest
Sakurai's Object leek lang op onze zon, maar bevindt zich in de laatste fase van zijn bestaan. Normaal stopt dan de kernfusie en blijft er een witte dwerg over: een compacte, hete kern.
Maar deze ster deed iets anders. Diep in de ster ontbrandde een heliumlaag plotseling opnieuw — een zogenaamde 'zeer late thermische puls'. De ster keerde daardoor tijdelijk terug naar een eerder ontwikkelingsstadium. Astronomen noemen dit een 'herboren ster' of Wolf-Rayet-ster.
Het is uiterst zeldzaam. Tot nu toe zijn er slechts twee sterren rechtstreeks waargenomen die dit doormaakten: Sakurai's Object en V605 Aquilae.
Modellen toetsen aan de realiteit
Onderzoekers Griet Van de Steene en Peter van Hoof gebruikten de Very Large Telescope (VLT) van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht in Chili. Hun resultaten verschenen in een wetenschappelijk tijdschrift.
De ontdekking is cruciaal voor de theoretische astrofysica. "Dit biedt ons een belangrijke manier om te toetsen welke theorieën het beste beschrijven wat er gebeurt wanneer een ster in de nadagen van zijn leven kortstondig weer tot leven komt", aldus dr. Van de Steene.
Hoofdonderzoeker dr. Van Hoof benadrukt dat de ontdekking astronomen de kans geeft om de evolutie van sterren in realtime te volgen. Dankzij de snelle veranderingen bij Sakurai's Object kunnen wetenschappers nu direct hun modellen toetsen aan de realiteit.
🧠 Even simpel uitgelegd
Stel je een kaars voor die bijna op is. De was is bijna verbrand en er blijft alleen nog een klein stompje over. Maar vlak voordat de kaars uitgaat, vind je ergens diep in de was een verborgen reservoir brandstof. Dat vlamt plotseling op. De kaars brandt weer even flink — alsof hij jonger is geworden. Precies dat gebeurde met Sakurai's Object. De ster was bijna 'dood' en op weg naar een witte dwerg, maar een diepe heliumlaag ontbrandde opnieuw. Daardoor leek de ster even terug te keren naar een eerder levensfase. Omdat dit zó zeldzaam is, kunnen wetenschappers nu live meekijken hoe zo'n 'wedergeboorte' precies werkt.