Premier Bart De Wever (N-VA) wil het zekere voor het onzekere. Hij stelde binnen de begrotingsonderhandelingen een 'schuldenrem' voor: een noodmechanisme dat ingaat als de regering er niet op tijd in slaagt een definitief begrotingsakkoord te sluiten. Volgens hln.be wil de premier er snel een akkoord over. Het pakket zou goed zijn voor 3 tot 4 miljard euro aan besparingen.
Waarom dat veiligheidsnet? Zonder begrotingswet springt België automatisch over op 'voorlopige twaalfden'. Dan mag de overheid elke maand één twaalfde uitgeven van het budget van het voorgaande jaar. vrtnws.be legt uit waarom dat een probleem is: die oude cijfers houden geen rekening met de actuele budgettaire behoeften van het land.
De Wever wil daarom nu al een noodpakket vastleggen. De kern: de overheidsuitgaven bevriezen, met enkele uitzonderingen. Zo beperkt de regering de schuldopbouw en blijft de overheid functioneren als de onderhandelingen aanslepen.
Let op: dit is geen klassieke schuldenrem. VRT NWS wijst erop dat het voorstel wezenlijk verschilt van de systemen in Duitsland en Zwitserland. Zwitserland verankerde zo'n rem in 2001 grondwettelijk om uitgaven af te stemmen op de langetermijninkomsten. Duitsland volgde in 2009 met een systeem dat nieuwe schulden beperkt: tekorten werden grondwettelijk gemaximeerd op 0,35 procent van het bruto binnenlands product — al werd die regel vorig jaar versoepeld.
De Wever vraagt geen grondwetswijziging. Daarvoor is een tweederdemeerderheid nodig, en die is op korte termijn onrealistisch. Zijn voorstel is dus een pragmatische noodoplossing. De grote vraag: gaan de coalitiepartners akkoord met dit N-VA-voorstel?