De enorme bosbranden in Canada in 2023 hebben geleid tot een aanzienlijke daling van de zonne-energieproductie in zowel Europa als Noord-Amerika. Uit een nieuwe studie blijkt dat de ronddrijvende rook een daling van 3 procent in de zonne-energieopwekking veroorzaakte, wat neerkwam op een verlies van bijna 2 miljard dollar, zo meldt newscientist.com.
Rook verspreidt zich over het noordelijk halfrond
Rook van grote bosbranden in Canada kan zich over een groot deel van het noordelijk halfrond verspreiden en vermindert daarmee de hoeveelheid zonlicht die de grond bereikt. Dit heeft directe gevolgen voor de opwekking van zonne-energie, zo blijkt uit het onderzoek van wetenschappers onder leiding van Iulian-Alin Roșu van de Technische Universiteit van Kreta in Griekenland.
Roșu deed eerder al onderzoek naar de effecten van de Canadese bosbranden van 2023. Hij rapporteerde dat de enorme hoeveelheden rook die vrijkwamen de zomertemperaturen op het halfrond met bijna 1 graad Celsius verlaagden. Desondanks was 2023 het warmste jaar ooit gemeten, een record dat inmiddels alweer is overtroffen door 2024, aldus .
Toevallige ontdekking tijdens gesprek
De aanleiding voor het nieuwe onderzoek was een gesprek dat Roșu recentelijk voerde met vuurexpert Matthew Jones van de University of East Anglia in het Verenigd Koninkrijk. "We keken naar vervuilingskaarten en Matthew zei uit het niets: wacht eens even, ik vraag me af wat dit doet met de zonne-energieproductie", vertelt Roșu aan .
Naar aanleiding van dat gesprek verzamelden Roșu, Jones en hun collega's gegevens over zonne-energieopwekking in Noord-Amerika en Europa en voerden die in in het klimaatmodel dat Roșu gebruikte voor zijn eerdere studie uit 2025.
Koeling compenseert deels voor minder zonlicht
Een belangrijke nuance in het onderzoek is dat de studie rekening houdt met het verkoelende effect van de rook. Die koeling compenseert gedeeltelijk voor het verminderde zonlicht, doordat zonnepanelen efficiënter werken bij lagere temperaturen. In Europa leidde dit effect tot een efficiëntieverbetering van 20 procent, zo blijkt uit het onderzoek.
Op basis van de elektriciteitsprijzen van dat moment berekende het team dat Noord-Amerika – voornamelijk de Verenigde Staten – 711 miljoen dollar verloor, terwijl Europa bijna 1,17 miljard dollar verloor.
Toenemende dreiging voor de toekomst
De onderzoekers maken zich zorgen over de toekomst. "Het is duidelijk dat we worden geconfronteerd met een situatie waarin dit blijft gebeuren", zegt Roșu. "Het lijkt erop dat we vanaf nu elk jaar te maken zullen krijgen met relatief significante Canadese bosbranden."
De studie voegt een nieuwe dimensie toe aan de bekende problemen die bosbranden veroorzaken. Naast de directe schade door de branden zelf, de luchtvervuiling en de gezondheidseffecten, zorgt de rook nu ook voor verminderde zonne-energieproductie en daarmee indirect voor meer gebruik van fossiele brandstoffen om aan de energievraag te voldoen.
De bevindingen onderstrepen volgens de onderzoekers de mondiale impact van regionale natuurrampen. Bosbranden in een land als Canada kunnen dus niet alleen lokale schade aanrichten, maar ook de energietransitie in landen aan de andere kant van de oceaan beïnvloeden.