Op de coöperatieve boerderij Pomona Puur Aerde in Brakel is een innovatieve methode voor waterbeheer geïmplementeerd. De boerderij heeft een zogenaamde 'swale', of greppel-berm, aangelegd om de opvang van regenwater te optimaliseren en de bodemkwaliteit te beschermen.
Wat is een greppel-berm?
Een swale is een specifieke constructie waarbij een ondiepe greppel dwars op een helling wordt gegraven. Dit ontwerp is bedoeld om afstromend water en sediment effectief op te vangen. De grond die tijdens het graven vrijkomt, wordt stroomafwaarts van de greppel gebruikt om een berm aan te leggen. Deze berm kan vervolgens worden beplant, wat de constructie een dubbele functie geeft.
Volgens berichtgeving van vrtnws.be combineert Pomona Puur Aerde groenteteelt met boslandbouw. Op de nieuw aangelegde bermen plant de boerderij kruiden, kleinfruit en bomen. Hierdoor draagt de greppel-berm niet alleen bij aan de ecologie van het terrein, maar ondersteunt het ook direct de landbouwproductie van het bedrijf.
Wetenschappelijke ondersteuning en doelstellingen
Het ontwerp van de swale is tot stand gekomen in samenwerking met het Instituut voor Landbouw-, Visserij- en Voedingsonderzoek (ILVO). Het instituut gebruikt dit project om te onderzoeken op welke manier boslandbouw kan bijdragen aan een verbeterd waterbeheer en een hogere weerbaarheid tegen extreme weersomstandigheden.
De voordelen van deze methode zijn volgens ILVO drieledig:
Ten eerste helpt de greppel-berm om erosie tegen te gaan. Omdat het afstromende water wordt opgevangen, is er minder kans dat vruchtbare en waardevolle bodemlagen wegspoelen. Ten tweede wordt het waterbeheer op het perceel verbeterd; het regenwater kan beter in de grond insijpelen, wat essentieel is voor het aanvullen van het grondwater. Dit zorgt ervoor dat water langer beschikbaar blijft voor de gewassen, vooral tijdens drogere periodes.
Daarnaast heeft de constructie een positieve impact op de lokale biodiversiteit. De beplante bermen creëren extra voedsel en leefruimte voor diverse diersoorten en planten.
Hoewel ook nieuwsblad.be melding maakte van het initiatief van de bioboerderij in Brakel, de nadruk ligt bij dit experiment vooral op de synergie tussen waterretentie en productieve boslandbouw.