De Europese ruimtesonde BepiColombo heeft een cruciale mijlpaal bereikt in haar reis naar de dichtstbijzijnde planeet van ons zonnestelsel. Op 3 september 2026 is het vaartuig succesvol gescheiden van zijn voortstuwingsmodule, wat het startsein geeft voor de complexe procedure om in een baan rond Mercurius te komen.
Een technisch hoogstandje in de diepe ruimte
Sinds de lancering in 2018 heeft BepiColombo een traject van circa 9,9 miljard kilometer afgelegd. Om de enorme zwaartekracht van de zon te overwinnen en de snelheid te verminderen die nodig is voor een veilige baaninstelling, maakte de missie gebruik van een combinatie van plasmavoortstuwing en negen zwaartekrachtmanoeuvres (flybys). Deze manoeuvres vonden plaats bij de aarde, Venus en Mercurius zelf.
Een sleutelrol in dit proces werd vervuld door de Mercury Transfer Module (MTM). Deze module fungeerde als een soort 'ruimtesleepboot' en was uitgerust met vier ionenmotoren die xenon gas ioniseerden om een efficiiente stuwkracht te genereren. Volgens berichtgeving van universetoday.com was de MTM essentieel om de sonde tussen de flybys door te vertragen en de koers bij te sturen.
De scheiding op 3 september
De daadwerkelijke loskoppeling vond plaats op 3 september 2026 om 15:49 CEST. De commando's werden verzonden vanuit het European Space Operations Centre (ESOC) in Darmstadt, Duitsland. Vanwege de afstand van 200 miljoen kilometer duurde het 11 minuten voordat het signaal de sonde bereikte, waardoor de operatie niet in real-time kon worden gevolgd.
Om de verbinding te verbreken, maakte de sonde gebruik van pyrotechnische ladingen die door de verbindingen brandden, waarna veren de MTM wegduwden om botsingen te voorkomen. De Europese Ruimtevaartorganisatie bevestigde de succesvolle operatie via signalen die werden opgevangen door grondstations in Spanje en Argentinië. Zoals vermeld door de esa.int, markeert dit moment de eerste stap in een van de meest uitdagende aankomstsequenties die de organisatie ooit heeft ondernomen.
Toekomstige stappen en wetenschappelijke doelen
Nu de MTM is afgestoten, blijft de wetenschappelijke 'stack' over. Deze bestaat uit twee verschillende orbiters: de Europese Mercury Planetary Orbiter (MPO) en de Japanse Mercury Magnetospheric Orbiter (Mio).
De planning voor de komende maanden is als volgt:
* November 2026: De MPO en Mio zullen gezamenlijk in een baan rond Mercurius treden.
* December 2026: De twee orbiters zullen van elkaar scheiden om elk hun eigen specifieke baan rond de planeet in te nemen.
* April 2027: De officiële wetenschappelijke operaties zullen van start gaan.
De missie, die een budget van bijna 2 miljard dollar heeft gekost en een samenwerking is tussen Europa, Japan en de Verenigde Staten, heeft als doel de oorsprong en samenstelling van de kleinste planeet van ons zonnestelsel te ontrafelen. Volgens arstechnica.com is het hoofddoel om te begrijpen hoe Mercurius is ontstaan en waarom de planeet zijn huidige kenmerken heeft.
Uitdagingen onderweg
De reis naar Mercurius is technisch gezien moeilijker dan een reis naar de buitenste randen van het zonnestelsel, zoals Pluto. Dit komt door de enorme aantrekkingskracht van de zon, waardoor een sonde onbedoeld in de zon kan 'vallen' als de snelheid niet uiterst nauwkeurig wordt beheerst.
De missie kende ook tegenslagen; universemagazine.com meldt dat technische problemen in 2024 ertoe leidden dat de cruisefase met een jaar moest worden verlengd. Ondanks deze vertraging is de sonde nu op koers voor de definitieve aankomst.
Met het succesvol afstoten van de voortstuwingsmodule is de weg vrijgemaakt voor de laatste, kritieke fase. Indien de komende manoeuvres slagen, zal BepiColombo de eerste missie in de geschiedenis zijn die twee verschillende ruimtevaartuigen gelijktijdig in een baan rond Mercurius plaatst, zoals beschreven door spaceeyenews.com.