Wetenschappers hebben een bijzonder atmosferisch fenomeen vastgesteld in de zuidelijke regio van Saturnus. Er is een zogenaamde decagon waargenomen, een zeldzaam tienzijdig golfpatroon dat zich uitstrekt over diverse lagen van de atmosfeer. Deze ontdekking biedt nieuwe inzichten in de complexe weersystemen van de gasreus en benadrukt de verschillen tussen de twee poolgebieden van de planeet.
De identificatie van deze structuur is mogelijk gemaakt door een internationale samenwerking waarbij diverse databronnen werden gecombineerd. Volgens een analyse van universetoday.com is er gebruikgemaakt van waarnemingen vanuit grondtelescopen en beelden van de Hubble Space Telescope. Specifiek werden data ingezet uit het Outer Planet Atmospheres Legacy (OPAL) programma, een initiatief dat sinds 2014 jaarlijks beelden verzamelt van de buitenplaneten om hun evolutie en wolkenbanden te bestuderen. Daarnaast droeg het Calar Alto Observatory in Spanje bij aan de verzamelde gegevens.
Deze vondst is wetenschappelijk intrigerend vanwege de bestaande kennis over de noordpool van Saturnus, waar al langer een zeskantige structuur, de hexagon, bekend is. Hoewel beide fenomenen worden aangedreven door krachtige straalstromen, vertoont de zuidelijke decagon een andere dynamiek. Zo is uit onderzoek gebleken dat de windsnelheden bij de zuidpool aanzienlijk hoger liggen, variërend tussen de 400 en 420 km/u, terwijl de noordelijke straalstromen zich tussen de 320 en 354 km/u bewegen. Een ander cruciaal verschil is de stabiliteit; waar de noordelijke hexagon grotendeels op één plek blijft, migreert de zuidelijke decagon in oostelijke richting, zoals beschreven door .
De resultaten van deze studie zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Science Advances. De analyse is gebaseerd op een dataset van beelden die tussen 2023 en 2025 zijn verzameld. Het is de eerste keer dat een dergelijke tienzijdige vorm in het zuidelijk halfrond van de planeet is gedetecteerd. Volgens de berichtgeving van helpt deze ontdekking astronomen om de processen achter de vorming van planeten beter te begrijpen.
De interactie tussen atmosferische golven en straalstromen levert essentiële informatie op over de verplaatsing van energie en materie onder extreme omstandigheden. De vaststelling dat de zuidpool een andere atmosferische stabiliteit vertoont dan de noordpool, roept nieuwe vragen op over de interne processen en de symmetrie van de gasreus. De data uit het OPAL-programma en de grondobservaties bevestigen dat de dynamiek van Saturnus veel complexer is dan voorheen werd aangenomen, wat verder onderzoek naar deze poolstructuren noodzakelijk maakt, aldus .