Wetenschappers waarschuwen dat de huidige methoden om de rotatiesnelheid van exoplaneten te bepalen mogelijk leiden tot systematische fouten. Het kernprobleem is dat astronomen atmosferische windstromen kunnen aanzien voor de draaiing van de planeet zelf, wat een vertekend beeld geeft van de fysieke eigenschappen van deze verre werelden.
Het vaststellen van de rotatiesnelheid is essentieel binnen de planetaire wetenschap. Deze snelheid is namelijk bepalend voor de manier waarop warmte van een ster over een planeet wordt verspreid, de vorming van weersystemen en de dynamiek tussen oceanen en de atmosfeer. Wanneer de rotatie onjuist wordt ingeschat, rusten alle daarop gebaseerde klimaatmodellen op een foutieve aanname.
Om dit fenomeen te verduidelijken, wijst onderzoek van Stephen Kane van de University of California, Riverside, naar de situatie bij Venus. In ons eigen zonnestelsel is Venus een duidelijk voorbeeld van hoe misleidend atmosferische data kunnen zijn. Hoewel de planeet zelf zeer traag draait — met een rotatieperiode van 243 aardse dagen — beweegt de bovenste atmosfeer veel sneller. Volgens berichtgeving van universetoday.com raast de atmosfeer in ongeveer vier dagen rond de planeet, een proces dat bekendstaat als 'super rotatie'. Hierdoor lijkt de planeet ongeveer zestig keer sneller te draaien dan ze in werkelijkheid doet.
Bij het bestuderen van exoplaneten, die andere sterren omcirkelen, is dit risico nog groter. In tegenstelling tot planeten zoals Mars, waarbij het oppervlak zichtbaar is, kunnen wetenschappers bij de meeste exoplaneten enkel de atmosfeer waarnemen. Hierdoor bestaat de kans dat men onbedoeld de windsnelheid meet in plaats van de werkelijke rotatie van het hemellichaam. Een planeet wordt overigens beschreven door nasa.gov.
Om deze meetfouten te corrigeren, stelt Kane een nieuwe benadering voor. Door observaties uit te voeren over verschillende golflengten, waaronder infrarood, kunnen onderzoekers dieper in de atmosfeer doordringen. Bij Venus neemt de windsnelheid namelijk af naarmate men dichter bij het oppervlak komt. Door metingen op diverse dieptes te combineren, kan worden gereconstrueerd hoe de planeet onder de wolken draait, in plaats van enkel het weerpatroon te registreren. Dit helpt bij het beter begrijpen van de algemene kenmerken van britannica.com in het universum.
De timing van dit onderzoek is relevant in het licht van toekomstige ruimteprojecten, zoals de PLATO-missie van de Europese Ruimtevaartorganisatie, gepland voor maart 2027. De nieuwe inzichten over atmosferische misleiding kunnen helpen om de data van dergelijke missies nauwkeuriger te interpreteren. De zoektocht naar een beter begrip van deze werelden past in de bredere missie van organisaties zoals nasa.gov om de diversiteit van het zonnestelsel en daarbuiten in kaart te brengen.
De waarschuwing van Kane onderstreept dat wat op het eerste gezicht een stabiele rotatie lijkt, in werkelijkheid een snelbewegende windstroom kan zijn. Dit dwingt de astronomische gemeenschap om de technische benadering van rotatiemetingen bij verre werelden te herzien om te voorkomen dat klimaatmodellen onjuist blijven.