Een nieuw onderzoek wijst uit dat mensen vaker geneigd zijn om in de toekomst voor kunstmatige intelligentie (AI) te kiezen voor emotionele steun, zelfs wanneer ze aanvankelijk de voorkeur gaven aan een mens. De verschuiving in voorkeur treedt vooral op wanneer gesprekken een persoonlijk karakter krijgen.
De keuze tussen menselijke interactie en AI bij het zoeken naar emotionele steun is een groeiend fenomeen. In een recent wetenschappelijk onderzoek, gepubliceerd op 24 augustus 2026 via arxiv.org, is onderzocht hoe mensen reageren wanneer de bron van de steun die zij ontvangen niet overeenkomt met hun oorspronkelijke keuze.
De paradox van keuze en kwaliteit
In eerdere studies werd vaak vastgesteld dat empathische berichten van AI net zo goed of zelfs beter werden beoordeeld dan die van mensen. Het nieuwe onderzoek van Yaoxi Shi, Cathy Mengying Fang, Guy LabanPattie Maes en Amit Goldenberg werpt echter een nieuw licht op deze resultaten. De onderzoekers stelden vast dat AI-ondersteuning alleen als superieur wordt ervaren door mensen die expliciet voor AI hebben gekozen.
In het dagelijks leven is er echter vaak sprake van een incongruentie: iemand wil steun van een mens, maar krijgt deze van een AI, of vice versa. In drie experimenten met in totaal 1.951 deelnemers werd getest wat er gebeurt wanneer de toegewezen partner niet overeenkwam met de voorkeur van de gebruiker. Hoewel de kwaliteit van de steun lager werd ingeschat wanneer de keuze niet werd gerespecteerd, bleek de interactie met AI toch een blijvend effect te hebben. Volgens de publicatie op steeg de bereidheid om in de toekomst opnieuw voor AI te kiezen, ongeacht of de oorspronkelijke toewijzing overeenkwam met de wens van de deelnemer.
Verschuiving door persoonlijke interactie
Om de langetermijneffecten te onderzoeken, werd een studie van 28 dagen uitgevoerd in samenwerking met OpenAI, waarbij 981 personen betrokken waren. De resultaten tonen aan dat dagelijkse gesprekken de voorkeur van gebruikers geleidelijk verschuiven: mensen bewegen weg van menselijke connecties en trekken meer naar AI.
Opvallend is dat deze verschuiving niet bij elk type gesprek optreedt. De voorkeur voor AI nam specifiek toe wanneer de gesprekken een persoonlijk karakter kregen. De onderzoekers concluderen dat keuzes voor emotionele steun "pad-afhankelijk" zijn, wat betekent dat de ervaring met de technologie de gebruiker progressief wegstuurt van menselijke interactie.
Context van digitale transformatie
Deze bevindingen passen in een bredere maatschappelijke trend van digitalisering en de integratie van AI in persoonlijke zorg en ondersteuning. Terwijl academische instellingen zoals de Universiteit Antwerpen en de uclouvain.be zich bezighouden met diverse interdisciplinaire onderzoeken naar maatschappelijke transformaties en zorg, onderstreept dit specifieke onderzoek de psychologische impact van AI op menselijke relaties.
Hoewel AI-systemen steeds vaker worden ingezet voor ondersteuning, waarschuwt het onderzoek voor de subtiele manier waarop gebruikers hun voorkeuren aanpassen. De neiging om AI te verkiezen boven een mens lijkt te groeien naarmate de interactie intiemer wordt, zelfs als de initiële ervaring niet volledig aansloot bij de wens van de gebruiker.
De volledige details van de methodologie en de resultaten zijn terug te vinden in het wetenschappelijke rapport op .