Binnen de psychologische wetenschappen is het vastleggen van de subjectieve innerlijke ervaring altijd een uitdaging geweest. Onderzoekers moesten tot nu toe vaak kiezen tussen diepgang, via intensieve interviews, of schaalbaarheid, via gestandaardiseerde vragenlijsten. Een nieuwe technologische ontwikkeling probeert deze kloof te overbruggen door de kwalitatieve precisie van expertinterviews te automatiseren met behulp van kunstmatige intelligentie.
Het systeem is gebaseerd op de Descriptive Experience Sampling (DES)-methode, een benadering die zich richt op het zeer gedetailleerd analyseren van specifieke momenten in het bewustzijn. Volgens een wetenschappelijke publicatie via arxiv.org is dit de eerste AI-interviewer die volledig is gefundeerd in een gevestigde methodiek voor het bestuderen van de menselijke psyche. De ontwikkeling vond plaats in nauwe samenwerking met Russell T. Hurlburt, de grondlegger van de DES-methode, samen met een team van onderzoekers waaronder Jona Carmon en Charles Fernyhough.
Om de methodologische strengheid te waarborgen, is de AI getraind op een uitgebreid corpus van bestaande DES-transcripten. Hierdoor kan het systeem de nuances van een menselijke expert nabootsen. In tegenstelling tot standaard chatbots, die vaak suggestieve antwoorden geven, maakt deze interviewer gebruik van geavanceerde taalmodellen, vergelijkbaar met de technologie achter google.com, om interacties te sturen zonder de ervaring van de deelnemer te beïnvloeden.
De werking van de AI-interviewer rust op een strikt protocol. Bij elke interactie analyseert het systeem de input van de deelnemer aan de hand van elf verschillende kwaliteitsdimensies. Om te voorkomen dat de AI aannames doet of de gebruiker stuurt, hanteert het systeem drie kernregels. Ten eerste wordt er enkel vastgehouden aan feitelijke verslaglegging. Ten tweede stelt de AI per beurt slechts één niet-sturende vraag. Ten slotte wordt er strikt toegezien op de temporele volgorde, waarbij de tijdstipvaststelling van een ervaring altijd voorafgaat aan de inhoudelijke beschrijving. Deze regels zorgen ervoor dat de AI fungeert als een neutrale facilitator, zoals uiteengezet in de .
De praktische implementatie van deze technologie vindt plaats via een applicatie genaamd Introscope. Dit platform automatiseert het volledige proces: van het verzenden van signalen (beeps) naar de deelnemer om een moment vast te leggen, tot het afnemen van het interview zelf. Voor wetenschappers biedt Introscope een beheersysteem om data over innerlijke ervaringen op grote schaal te verzamelen en te analyseren. De effectiviteit van deze aanpak is onder meer geïllustreerd in een demonstratievideo die is gekoppeld aan het .
Hoewel de technologie reeds operationeel is, bevindt het project zich momenteel in een validatiefase. De ontwikkelaars hebben aangegeven dat de AI-interviewer na afronding van deze studies gratis beschikbaar zal worden gesteld. Dit moet niet alleen wetenschappelijk onderzoek versnellen, maar ook de weg vrijmaken voor individuele exploratie van de menselijke geest en grootschalige crowdsourced sampling. Door de inzet van Large Language Models kan kwalitatief onderzoek nu worden opgeschaald zonder dat de fenomenologische integriteit in het gedrang komt.