De Zwitserse kiezers lijken tegen te stemmen voor een strengere invulling van het traditionele neutraliteitsbeginsel van hun land. Uit een eerste prognose van het peilingsinstituut gfs.bern gaat namelijk naar voren dat slechts 29 procent van de stemmers voor het referendum heeft gekozen, waarbij een foutenmarge van 2 procentpunten wordt gehanteerd. Hoewel de exacte cijfers voor het 'nee'-kamp nog niet beschikbaar zijn, voorspelt het peilingsbureau dat het initiatief zal worden verworpen, aldus berichtgeving van vrtnws.be.
Het referendum werd geïnitieerd door de Pro Schweiz-vereniging, een rechts-nationalistische organisatie die banden heeft met de rechts-populistische Schweizerische Volkspartei (SVP). Volgens hln.be wijst de eerste prognose erop dat de Zwitsers dit striktere beginsel zullen verwerpen.
Aanleiding en eisen
De drijfveer achter het referendum was de overtuiging van Pro Schweiz dat de Zwitserse regering sinds het uitbreken van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne te veel is opgeschoven richting de NAVO en Europa. De vereniging pleitte daarom voor een scherpere aflijning van de neutraliteit. De concrete eisen in het referendum hielden in dat de Zwitserse neutraliteit "permanent en zonder uitzondering" moet worden toegepast. Daarnaast werd geëist dat het land zijn militaire capaciteiten volledig in eigen beheer houdt, zich niet zou mengen in buitenlandse conflicten en, tenzij er sprake is van vijandige aanvallen, nooit zou toetreden tot militaire allianties.
Historische context en verwachtingen
De neutraliteit van Zwitserland is een internationaal bekend principe dat teruggaat tot na de Napoleontische oorlogen in 1815. In 1848 werd dit principe officieel verankerd in de grondwet. Het land hanteert deze status dus al meer dan een eeuw.
De huidige prognose komt overeen met eerdere verwachtingen. Voorafgaande peilingen suggereerden al dat een meerderheid van de bevolking tegen het referendum zou stemmen. In die eerdere onderzoeken was ongeveer 63 procent van de respondenten niet voor een striktere neutraliteit, terwijl 34 procent het initiatief wel steunde, meldt .