Een micro-organisme dat van nature voorkomt in extreem zoute wateren zoals de Dode Zee, blijkt in staat om actief te groeien in omstandigheden die sterk lijken op die net onder het oppervlak van Mars. Dat concluderen onderzoekers van de Universiteit van Florida op basis van een nieuwe studie, newscientist.com.
Combinatie van factoren cruciaal
Het onderzoeksteam, onder leiding van Adam Robinson, richtte zich op halofiele microben: organismen die gedijen in zeer zout water. De wetenschappers testten of deze microben konden overleven en groeien onder een combinatie van omstandigheden die kenmerkend zijn voor de ondergrond van Mars: een zuurstofloze atmosfeer, lage luchtdruk en een vloeistof met een hoog zoutgehalte die bovendien perchloraten bevat – chemicaliën die schadelijk zijn voor de meeste levensvormen en enigszins lijken op bleekmiddel.
"We laten zien dat deze halofiele micro-organismen actief kunnen groeien onder een combinatie van anoxische, lagedruk-atmosfeeromstandigheden en een hoogzout vloeibaar medium dat schadelijke Mars-chemicaliën bevat die lijken op bleekmiddel, namelijk de perchloraten", aldus Robinson in . "En dat is iets dat niemand eerder heeft kunnen aantonen."
Opzet van het experiment
De onderzoekers baseerden hun experimenten op de hypothese dat er zakken met vloeibaar, zout water net onder het oppervlak van Mars zouden kunnen bestaan. Hoewel dergelijke zakken nog niet zijn aangetroffen, suggereren eerdere onderzoeken van andere wetenschappers dat ze mogelijk wel bestaan, .
Het gebruikte micro-organisme is Haloferax volcanii, een archaeon – een eenvoudig celtype dat verschilt van bacteriën – dat van nature voorkomt in extreem zoute wateren zoals de Dode Zee. Het is relatief eenvoudig te kweken in vergelijking met veel andere microben die in extreme omgevingen leven, de zogenaamde extremofielen.
Langdurige blootstelling aan Mars-achtige omstandigheden
Het team plaatste de microben in water met 225 gram zout per liter en hield dit gedurende 160 dagen op een temperatuur van 21 graden Celsius en een druk van 24 millibar. Aan verschillende batches werden wisselende hoeveelheden nitraten en chloraten toegevoegd. Als controlegroep werden de microben gekweekt in hetzelfde medium, maar bij normale atmosferische druk op aarde: 1013 millibar.
Hoewel de groei onder de lagedrukconditie langzamer verliep, trad er wel degelijk groei op, zo blijkt uit de resultaten van het onderzoek.
Relevantie voor de zoektocht naar leven op Mars
De bevindingen maken het aannemelijker dat er ooit leven op Mars heeft bestaan of mogelijk nog steeds bestaat. Eerder onderzoek heeft al verleidelijke aanwijzingen gevonden dat er niet alleen ooit leven op Mars was, maar dat het mogelijk nog steeds op de Rode Planeet aanwezig is. Deze nieuwe studie maakt dat idee aannemelijker door aan te tonen dat zoutminnende microben kunnen groeien in omstandigheden die dicht bij die van kleine zakken met zeer zout water net onder het oppervlak van Mars liggen.
De onderzoekers benadrukken dat de combinatie van factoren – het zuurstofloze milieu, de lage druk en de aanwezigheid van perchloraten – cruciaal was voor het experiment.
Het onderzoek draagt bij aan de vraag of microbieel leven mogelijk is in de ondergrondse omgevingen van Mars, waar mogelijk vloeibaar water aanwezig is in de vorm van pekel.