Een nieuwe hersenscanstudie levert volgens onderzoekers het sterkste bewijs tot nu toe dat honden in staat zijn om menselijke emoties te onderscheiden door alleen naar gezichten te kijken. De bevindingen zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift iScience en tonen aan dat verschillende emoties — met name blijdschap — specifieke activiteit in de hersenen van honden veroorzaken.
Hersenactiviteit verschilt per emotie
In het onderzoek werden de hersenen van honden gescand terwijl de dieren naar afbeeldingen van menselijke gezichtsuitdrukkingen keken die blijdschap, verdriet, boosheid en angst uitbeeldden. Uit de resultaten blijkt dat verschillende uitdrukkingen, en vooral blije gezichten, een duidelijke reactie opriepen in verschillende delen van de hersenen. Dat suggereert dat honden op neurobiologisch niveau een reeks emoties op menselijke gezichten kunnen lezen, zo meldt scientificamerican.com.
Voor een van de experimenten trainden de onderzoekers acht honden om gedurende enkele minuten volledig stil te zitten in een functionele MRI-scanner — zonder meer dan drie millimeter te bewegen — terwijl ze koptelefoons droegen om hun oren te beschermen. Vervolgens kregen de dieren afbeeldingen te zien van onbekende mensen met een blije of neutrale gezichtsuitdrukking, waarna hun hersenactiviteit werd geanalyseerd.
Beloningscentrum reageert op blije gezichten
Opvallend was dat specifieke delen van de hondenhersenen oplichtten bij het zien van blije gezichten, waaronder de nucleus caudatus, een gebied dat in verband wordt gebracht met beloning en positieve verwachtingen, aldus time.com. Dit suggereert dat honden niet alleen emoties herkennen, maar er ook op reageren op een manier die vergelijkbaar is met hoe mensen positieve sociale signalen verwerken.
De studie gaat daarmee verder dan eerder onderzoek, dat vooral aantoonde dat honden reageren op stemgeluid of lichaamstaal. Nu blijkt dat visuele informatie van het gezicht alleen al voldoende is voor honden om onderscheid te maken tussen verschillende negatieve emoties zoals verdriet en angst, schrijft sciencenews.org.
Tegengaan van scepticisme
Voor hondenliefhebbers die er altijd al van overtuigd waren dat hun viervoeter aanvoelt hoe ze zich voelen, biedt het onderzoek wetenschappelijke onderbouwing. Sceptici beschouwden dat vermogen eerder als antropomorfisme — het projecteren van menselijke emoties op dieren. De nieuwe hersenscanresultaten leveren volgens de onderzoekers nu echter hard bewijs dat er meer aan de hand is dan projectie, zo benadrukt commstrader.com.
Nog vragen over de reikwijdte
Hoewel de studie aantoont dat honden gezichtsuitdrukkingen kunnen onderscheiden, blijft onduidelijk hoe diep hun begrip precies gaat. De onderzoekers benadrukken dat het vermogen om emoties te herkennen niet noodzakelijkerwijs betekent dat honden ook begrijpen wat de emotie betekent of wat de oorzaak ervan is. Wel opent het onderzoek nieuwe vragen over de evolutionaire band tussen mens en hond en hoe die zich heeft ontwikkeld tot een communicatie die verder gaat dan woorden.
De studie is gepubliceerd in iScience en werd uitgevoerd door een team dat onder meer gebruikmaakte van een zeer meewerkende border collie voor de fMRI-scans, zo blijkt uit bij de publicatie.