De Amerikaanse regering heeft een uitgebreide bevraging gestart onder de lidstaten van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO) om hun loyaliteit aan het beleid van president Donald Trump te evalueren. Deze inventarisatie dient als instrument om te bepalen in hoeverre bondgenoten de koers van Washington publiekelijk steunen, wat directe gevolgen kan hebben voor de Amerikaanse militaire aanwezigheid op het Europese continent.
Volgens berichtgeving van vrt.be wordt deze vragenlijst gebruikt als basis voor besluitvorming over een mogelijke terugtrekking van Amerikaanse troepen uit Europa. De Amerikaanse overheid wil hiermee vaststellen welke landen zich onvoorwaardelijk schikken naar de visie van de huidige president.
Ideologische en economische toetsing
De bevraging beperkt zich niet enkel tot militaire samenwerking, maar graaft dieper in de politieke en economische relaties. Er wordt specifiek gevraagd of lidstaten het Amerikaanse buitenlandbeleid publiekelijk hebben ondersteund en of zij regels hebben vermeden die de handel met Amerikaanse bedrijven zouden kunnen hinderen. Daarnaast ligt de focus op de defensie-uitgaven van de partners en de mate waarin zij militair materieel inkopen bij Amerikaanse producenten.
Een opvallend element in de vragenlijst is de toetsing aan de strategische richtlijn 'sterk, duidelijk en stil'. Zoals upday.com meldt, is deze benadering geformuleerd door minister van Defensie Pete Hegseth. Landen moeten aangeven in hoeverre zij hun handelen hebben afgestemd op deze specifieke visie. Ook wordt er geïnventariseerd of er beperkingen zijn opgelegd aan het gebruik van militaire bases door Amerikaanse troepen.
Strategische evaluatie van troepenmacht
Deze loyaliteitstest is ingebed in een breder plan van het Amerikaanse Defensieministerie. Minister Hegseth had reeds in juni aangekondigd dat de militaire aanwezigheid in Europa tegen het licht zou worden gehouden. Deze evaluatie, die naar verwachting tegen december 2026 wordt afgerond, moet uitwijzen welke capaciteiten essentieel zijn en waar besparingen kunnen worden gerealiseerd. Ook de steun van bondgenoten voor het Amerikaanse beleid ten aanzien van de oorlog met Iran wordt hierbij meegewogen.
De koppeling tussen politieke trouw en veiligheidsgaranties zorgt voor onrust binnen het bondgenootschap. Volgens hln.be wordt de lijst door sommigen gezien als een poging om lidstaten te dwingen tot ideologische conformiteit in ruil voor militaire bescherming.
Risico's voor de trans-Atlantische relatie
Critici waarschuwen dat deze aanpak de fundamenten van de trans-Atlantische relaties kan beschadigen. Traditioneel waren de veiligheidsgaranties van de NAVO, die na de Tweede Wereldoorlog werden opgezet, onafhankelijk van politieke meningsverschillen tussen regeringen. Het introduceren van een loyaliteitstest zou dit principe kunnen ondermijnen.
Bovendien wordt er gewezen op politieke manoeuvres buiten de officiële kanalen. Zo wordt in tijd.be gerefereerd aan pogingen van het team rond Trump om rechtse politieke krachten in landen als Duitsland en Hongarije te ondersteunen.
De uiteindelijke resultaten van de vragenlijst en de daaropvolgende analyse door het Pentagon zullen bepalen hoe de Amerikaanse militaire steun aan Europa er de komende jaren uitziet.