De zoektocht naar leefbare werelden buiten ons zonnestelsel richt zich niet langer enkel op de afstand tot een ster. Hoewel de zogenaamde 'bewoonbare zone' lang als leidraad diende, blijkt uit recent onderzoek dat de aanwezigheid van een magnetisch veld minstens zo belangrijk is. Zonder een dergelijk schild kunnen planeten worden blootgesteld aan dodelijke straling van actieve sterren, wat de ontwikkeling van leven zou kunnen verhinderen.
Om deze onzichtbare beschermlagen in kaart te brengen, kijken astronomen naar de mogelijkheden van de Square Kilometre Array (SKA). In een bijdrage aan het wetenschappelijke werk Advancing Astrophysics with the SKA II wordt uiteengezet hoe dit instrument kan worden ingezet om magnetische velden op exoplaneten en ultracoel dwergen te identificeren. Volgens universetoday.com is dit initiatief ondersteund door het Square Kilometre Array Observatory (SKAO).
Een centraal onderdeel van de strategie is het bestuderen van ultracoel dwergen (UCD's). Dit zijn objecten die koeler en kleiner zijn dan onze zon, waaronder bruine dwergen die onvoldoende massa bezitten om kernfusie te starten. Omdat radiogolven van deze dwergen al geruime tijd worden waargenomen, dienen zij als een essentieel referentiekader. De onderzoekers leggen in hun analyse uit hoe de SKA kan profiteren van deze bestaande kennis over UCD's om uiteindelijk magnetische velden op exoplaneten te lokaliseren, zoals beschreven door .
De detectie van magnetische velden op planeten buiten ons zonnestelsel bevindt zich nog in een vroeg stadium. Er zijn echter al radiogolven opgevangen die kunnen wijzen op aurora's, vergelijkbaar met het noorderlicht op aarde, wat een indicatie is voor een magnetisch veld. De SKA zou dit proces kunnen versnellen en verdiepen. De telescoop zou niet alleen het bestaan van een veld kunnen bevestigen, maar mogelijk ook de stralingsgordels van een planeet analyseren of zelfs natuurlijke satellieten rondom deze verre werelden opsporen.
Om deze ambitieuze doelen te bereiken, maken de wetenschappers gebruik van specifieke observatietechnieken. Hierbij wordt interferometrie ingezet, een methode waarbij signalen van diverse telescopen worden samengevoegd voor een hogere resolutie. Daarnaast speelt astrometrie een rol, waarbij de exacte posities en bewegingen van sterren nauwkeurig worden gemeten. Deze gecombineerde aanpak, zoals vermeld in de berichtgeving van , stelt astronomen in staat om een gedetailleerder beeld te vormen van de beschermingsmechanismen van exoplaneten.
Het uiteindelijke doel van dit onderzoek is om te bepalen welke planeten daadwerkelijk condities bieden die vergelijkbaar zijn met die van de aarde. Het kunnen aantonen van een magnetisch veld zou een van de sterkste aanwijzingen zijn dat een planeet beschermd is tegen stellaire straling en daarmee potentieel geschikt is voor biologisch leven. De integratie van geavanceerde radiotelescopen zoals de SKA markeert hiermee een nieuwe fase in de astrobiologie, waarbij de focus verschuift van locatie naar de fysieke eigenschappen van de planeet zelf, volgens de publicatie van .